

ਰੋਕਿਆ ?", ਬਾਬਾ ਭੰਗੂ ਵਜਦ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬੋਲਿਆ। ਸਾਨੂੰ ਸਿ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਆ ਹੀ ਉਹ ਬੋਲਿਆ,
"ਨਹੀਂ.. ਉਹਨਾਂ ਤਾਂ ਸਗੋਂ ਮੂੰਹੋਂ ‘ਧੰਨ ਭਾਗ' ਕਿਹਾ।
" ਬੱਚੇ, ਬੁੱਢੇ, ਜ਼ਖਮੀਂ ਸਭ ਸਰਦਾਰ ਦੁਆਲੇ ਘੇਰਾ ਘੱਤਣ ਲਈ ਭੱਜ।
"ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਬਹੁੜੀ ਕਰਿਓ... ", ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਾਲ ਲਈ ਬੈਠੀ ਮਾਝਾ ਫੇਰ ਬੋਲੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਪਿਆ ਸਿੰਘ ਹੁਣ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, "ਜਥੇਦਾਰ ਜੀ ਦੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਸਹਾਈ ਹੋਣਾ ਸਤਿਗੁਰੂ... " ਮਾਤਾ ਬੋਲੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗਦੀ ਵਿਚ ਪਿਆ ਬਾਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮਸਾਂ ਦੋ ਕੁ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਮਾਂ ਦੀ ਗਦ ਵਿਚੋਂ ਉੱਤਰਿਆ। ਉਤਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੱਥੇ ਭਾਰ ਡਿੱਗਿਆ...
"ਕੀ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਰੋਇਆ ?", ਬਾਬਾ ਭੰਗੂ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ, ਪਰ ਐਤਕੀਂ ਅਸੀਂ ਚੁੱਪ ਰਹੇ, "ਨਹੀਂ ਇਹ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ 'ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ' ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਟੇਕਿਆ ਪਹਿਲਾ ਮੱਥਾ ਸੀ।", ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ।
ਬਾਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਦਮ ਲਏ। ਉਹ ਤੁਰਿਆ। ਉਹ ਭੱਜਿਆ। ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਸ ਜਨਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੁਰਨਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੁਰਨਾ ਹੀ ਭੱਜਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਤੁਰਿਆ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਤਾਂ ਸਿੱਧਾ ਭੱਜਿਆ। ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਦੇ ਬਿਖੜੇ ਸਮੇਂ ਵਹੀਰ ਵਿਚ, ਜਦ ਸਭ ਨੂੰ ਅਬਦਾਲੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੀ ਚਾਹ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਦਮ ਅਬਦਾਲੀ ਵੱਲ ਨੂੰ ਚੁੱਕੇ। ਦਸ ਕੁ ਕਰਮਾ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਬਾਲ ਨੇ ਇਕ ਪੱਥਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਵੱਲ ਚਲਾਇਆ।
ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਮੁੜ ਬਿਜਲੀ ਕੜਕੀ ਤੇ ਨੌਸ਼ਹਿਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਾਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾਂ ਦੇ ਆਈ।