

"ਸੂਬੇ ਨੇ ਮਾਸੂਮ 'ਬਾਲਾ' 'ਤੇ ਕਹਿਰ ਵਰਸਾਉਣ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜਾ ਇਸਲਾਮ ਜਾਂ ਕਰਾਨ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲਈ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਪੈਗੰਬਰ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਜਦ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਇਸਲਾਮ ਤੋਂ ਆਕੀ ਹੋ ਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਹੁਣ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤਨ ਵੇਲੇ ਇਸਲਾਮ ਕਿਉਂ ਚੇਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ,
ਸ਼ਹਿਰ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਪਰ ਰਹੇ ਇਹ ਵਰਤਾਰੇ ਤਾਂ ਓਦੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਜਦ ਸੂਬੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਜੰਗ ਜਾਹਰ ਹੋਈ। ਫੇਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
"ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਸੌਣਾ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੜਪਦੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਬੀਤਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਸੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਤੇ ਜਾਂ ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਲੱਭ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਪੁੱਛੀਏ " ਸੂਲ ਨਾਲ ਕੁਚਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵਜ਼ੀਦਾ ਕਾਜ਼ੀ, ਮੁਲਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ।
ਉਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਸਰਹੰਦ ਵਿਚ ਕੁਦਰਤਨ ਕਪੂਰਾ ਬਰਾੜ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਸੂਬੇ ਨੇ ਸਾਰੀ ਵਾਰਤਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸੀ।
"ਖੁਦਾ ਦਾ ਵਾਸਤਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਮਦਦ ਕਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ". ਕਪੂਰੇ ਅੱਗੇ ਹੱਥ ਜੋੜਦਾ ਵਜ਼ੀਦਾ ਬੋਲਿਆ।
"ਇਸ ਦਾ ਇਕੋ ਹੱਲ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਖਾਨ ਸਾਹਬ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਪ ਤਾਂ ਤੁਹਾਥੋਂ ਬਿਨਾ ਸੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਹੈ ਵੀ ਨਾ ਮੁਆਫੀ ਜੋਗ। ਪਰ ਹੁਣ ਪਸਚਾਤਾਪ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਜਿਸ ਥਾਂ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਕ ਬੜਾ ਬਣਾਓ ਤੇ ਨਿਤਾਪ੍ਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਜੋਤ ਲਗਾਓ। ਕਿਸੇ ਪੱਕੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਬਿਠਾਓ, ਜੋ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਸਫਾਈ ਰੱਖੋ। ਇਕ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਗੰਦੇ ਮੰਦੇ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਓਧਰ ਨਾ ਜਾਣ ਦੇਵੇ ਤੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਵਰਜੇ। ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੋ। ਜਦ ਜਦ ਵੀ ਇਸ ਸਭ ਵਿਚ ਕੋਈ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਰਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਫਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਭੁਗਤਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸਿਖ ਲੱਭੋ, ਉਹ ਆਪ ਮਰਿਆਦਾ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਵਾ ਸੰਭਾਲ ਕਰੇਗਾ ", ਕਪੂਰੇ ਬਰਾੜ ਨੇ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਉਪਾਅ ਦਾ ਜਤਨ ਦੱਸ