ਸਭ ਪਾਸੇ ਸੁੰਨ ਪਸਰੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਇਕ ਸਿਖ ਦੇ ਬੋਲ ਸਭ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ...
"ਇਨ ਗਰੀਬ ਸਿਖਨ ਕਉ ਦੇਉਂ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹੀ॥
ਯਾਦ ਕਰੋ ਹਮਰੀ ਗੁਰਿਆਈ॥"
. ਤੇ ਬਾਲ 'ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ' ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ੍ਹਦਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਾ,
"ਫੇਰਿ ਦੀਆ ਦੇਹੁਰਾ ਨਾਮੇ ਕਉ ਪੰਡੀਅਨ ਕਉ ਪਿਛਵਾਰਲਾ॥"
ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੂਰ ਖਲੋਤੇ ਮਸੰਦ ਨੀਵੀਆਂ ਪਾਈ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
"ਇਹ ਹੈ ਉਸ ਪੁਨੀਤ ਦੀ ਸਾਖੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪ ਸੀਨੇ ਨਾਲ ਲਾਇਆ।", ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਿਆਂ ਭੈਣ ਬੋਲੀ, ਪਰ ਬਾਲ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲ ਸਕਿਆ ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਨੀਵੀਂ ਪਾ ਕੇ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ।
''ਚੱਲਣੇ ਭਾਈ ਸਿੰਘਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਜਾ ਜਾਣਾ ਤਾਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ", ਘੋੜੇ ਦੀ ਕਾਠੀ ਠੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ। ਬਾਲ ਨੇ ਇਕਦਮ ਨੀਵੀਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਾਬੇ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਝੱਟ ਅੰਦਰ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਅੰਦਰੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਕਟਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਆਂਦੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਮਰਕਸੇ ਵਿਚ ਟੰਗਦਾ ਬੋਲਿਆ,
"ਹਾਂਜੀ ਜਾਣਾ ਜੀ...'
ਇਹ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਪੈਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਦਾ ਸਮਾ ਹੈ। ਪਹਿਰੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਖਤ ਹੋ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਬਾਲ ਤੇ ਬਾਬਾ ਬਚਦੇ ਬਚਾਉਂਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਦ ਉਹ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਪਰਕਰਮਾ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਸਬਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ,
"ਪ੍ਰਭੁ ਹਰਿਮੰਦਰੁ ਸੋਹਣਾ ਤਿਸੁ ਮਹਿ ਮਾਣਕ ਲਾਲ॥ "
"ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਤਾਂ ਏਨੇ ਸਖਤ ਸਨ ਬਾਬਾ ਜੀ. ਪਰ ਕੀ ਉਹ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ?". ਬਾਲ ਨੇ ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
"ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਭਾਈ... ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਏਥੇ ਪਰਕਰਮਾ ਵਿਚ.. ਪੂਰੀਆਂ ਚੌਂਕੀਆਂ ਸਭ ਪਾਸੇ ਮੁਗਲਾਂ
