ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਤਾਂ ਫਿਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ । ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ। ਗੱਲ ਮੁਕਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਆਕਰਸ਼ਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

—ਇਹੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹੀ ਤਾਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਪਾਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਅਵੇਸਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਤੁਹਾਡਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਤਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਤਿੱਖੀ ਤੇ ਚੁਭਵੀਂ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਅਚੇਤ ਹੀ ਧਿਆਨ ਗੁਆ ਬੈਠਦਾ ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀ ਸੁਰ ਬਦਲੇ ਹੀ ਬੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਟੈਲੀਫੋਨ ਤੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਬੁਰਾ ਲਗਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?

—ਬਿਲਕੁਲ ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਤੇ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਲਗ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਬਹਾਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜਕੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀਆਂ।

-ਮੈਨੂੰ ਇਉਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਤਾਂ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਪਰ ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਆਪਾਂ ਜੋ ਵੀ ਗਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਆਮ ਗਲਬਾਤ ਅਤੇ ਮੇਲਜੋਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਸਮਾਜਕ, ਭਾਈਚਾਰਕ, ਕੰਮ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧਾਂ ਤੇ ਵੀ?

—ਬਿਲਕੁਲ। ਆਪਾਂ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੋਹਾਂ ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੇਮ-ਸਬੰਧਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਇਸ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਆਮ ਸਮਾਜਕ ਮੇਲਜੋਲ ਤੋਂ ਫਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਆਦਮੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਲੋਲ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ 1D 1OT ਵਾਲੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ (ਅਤੇ ਚਪੇੜਾਂ ਵੀ ਕਾਫੀ ਖਾਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।)

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਐਸੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖੀਏ। ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਤਾਂ ਪਤਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।