ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਲੀਕੇਜ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੀਕੇਜ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।

-ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ। ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੁਝ ਕੁ ਸਮਾਨ-ਅਨੁਭੂਤੀ (Empathy) ਨਾਲ-‘ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਕੁਸ਼ਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਦੇਖੋ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸੁਣੋ ਜੋ ਕਿਹਾ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਔਕੜ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।

—ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ, ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗੱਲ ਸਮਝ ਗਏ ਹੋ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਹ 'ਅਕਸ' ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਅਕਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਸਰੀਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਅਕਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਠੀਕ ਕਿਹਾ ਹੈ ਨਾ? ਸਹੀ ਅਕਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ 'ਗੁਰ'?

—ਇਹ ਬੜਾ ਔਖਾ ਸੁਆਲ ਹੈ। ਲਗਦਾ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਚਲੋ ਫਿਰ ਇਕ ਗੁਰ ਸਿੱਖੋ-ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਐਸੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਹੋਵੋ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨਚਾਹੇ ਅਕਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਾ ਖਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਗਲਬਾਤ ਅਚਾਨਕ ਖਤਮ ਨਾ ਕਰੋ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਇਕ ਆਖਰੀ ਸੁਆਲ! ਇਹ ID IOT ਵਾਲੀ ਗਲਤੀ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਇਕ ਬੇਵਕੂਫੀ ਵਾਲਾ ਸੁਆਲ ਲਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋਗੇ?

-ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ !

-ਸਮਝਣ ਦੀ? ਕਿਵੇਂ?

-ਸੁਣੋ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ I-D-I-O-T ਮਤਲਬ IDIOT ਭਾਵ ਬੇਵਕੂਫੀ ਵਾਲੀ ਗਲਤੀ।

-ਕਿਆ ਬਾਤ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਇਕ