ਨਿਕਲਿਆ। ਸਾਰਾ ਪੰਡਾਲ ਉਸ ਦੇ ਹਾਸੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹੱਸ ਹੱਸ ਦੂਹਰੇ ਹੋ ਗਏ।
"ਸਾਥੀ ਮਾਸੇ! ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਦੱਸੋ ।‘’
ਚੰਦਨ ਨੇ ਮੱਧਮ ਪਰ ਜ਼ਬਤ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਦੇਂਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਮਾਸੇ ਨੂੰ ਉਪਰੋਕਤ ਸ਼ਬਦ ਕਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਇਕਦਮ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ। ਚੰਦਨ ਵੱਲ ਇਕ ਪਲ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਨੀਝ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਹੋਏ ਦੇਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਵਿਚ ਲੈ ਆਂਦਾ। ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਚੰਦਨ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਅਤੇ ਖਿੜ ਖਿੜਾ ਕੇ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਕੇ ਇਕੱਠ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ। ਮਾਸੇ ਦੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਹਾਸੇ ਦੀ ਤਰੰਗ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ।
"ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਪਹਿਲਾ ਹੀ ਬੁਲਾਰਾ ਫਲਾਪ ਹੋ ਗਿਆ," ਚੰਦਨ ਬੁੜਬੜਾਇਆ।
ਉਹ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋਇਆ,
"ਸਾਡਾ ਅੱਜ ਦਾ ਮਕਸਦ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਸਬੰਧੀ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸੋ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਜੀਦਗੀ ਨਾਲ ਦੂਸਰਿਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ।"
ਚੰਦਨ ਅੱਧਾ ਕੁ ਮਿੰਟ ਰੁਕਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੂਸਰਾ ਨਾਂਅ ਲਿਆ, "ਸਾਥੀ ਤਿਰਿੱਪੋ।"
ਤਿਰਿੱਪੋ, ਇਕ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸੰਘ ਦੀ ਮੈਂਬਰ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚੀਰਦੀ ਲੈਂਪ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁਜ਼ੀਸ਼ਨ ਸੰਭਾਲੀ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋ ਕੇ ਠੋਸ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ,
"ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਾਂਗੇ," ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਚਾਨਕ "ਲਾਲ ਸਲਾਮ" ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਜਾ ਬੈਠੀ।
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਵਾਕਾਂ ਨੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਸੰਜੀਦਗੀ ਕਾਇਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਲਾਲ ਸਲਾਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤਾੜੀ ਵਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਫ਼ਲ ਬੁਲਾਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ।
'ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ," ਚੰਦਨ ਨੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਬੁੱਲ੍ਹ ਹਿਲਾਏ।
"ਸਾਥੀ ਵਾਗਾ।" ਚੰਦਨ ਨੇ ਤੀਸਰੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੂੰ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਗਾ ਸਟੇਜ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਥੀ ਤਿਰਿੱਪ ਦੇ ਦੋ ਵਾਕ ਦੁਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇਕ ਤੀਸਰਾ ਹੋਰ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ,
"ਅਸੀਂ ਕੱਲ ਵਿੱਲ ਖਾੜ (ਤੀਰ ਕਮਾਨ) ਲੈ ਕੇ ਲੜਾਂਗੇ।"
ਲਾਲ ਸਲਾਮ ਕਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਫਿਰ ਇਕ ਹੋਰ ਨਾਮ, ਇਕ ਹੋਰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਕ ਹੋਰ। ਇਕ ਇਕ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਰੇ ਪਹਿਲੇ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ, ਲਾਲ ਸਲਾਮ ਕਹਿੰਦੇ
