ਅਸੀਂ ਅਜੇਹੇ ਪਾਗਲ ਹਾਂ ਕਿ ਜੀਵਨ-ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਖੋਜਦੇ ਹਾਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਜਗ੍ਹਾ-ਜਗ੍ਹਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਨਾਨਕ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘੇ ਸਨ। ਉਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇਕ ਰਾਤ ਉਹ ਰੁਕੇ। ਉਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਸੰਪਤੀ ਲੈ ਲਵੋ ਤੇ ਇਸ ਸਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾ ਦਿਉ। ਤੁਹਾਥੋਂ ਚੰਗਾ ਆਦਮੀ ਹੋਰ ਕੌਣ ਮਿਲੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰੋ ਤੇ ਮੈਂ ਕਰਾਂ। ਜੋ ਆਗਿਆ ਦਿਉਗੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਨਾਨਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਤਕ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ । ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਨਾਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ । ਤੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਦਰਿੱਦਰ ਆਦਮੀ ਜਾਣ ਪੈਂਦਾ ਹੈਂ। ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੇਰੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭੁੱਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਵੋ। ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ-ਸਾਦਾ ਆਦਮੀ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੀ ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਪਤੀ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ । ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਰਿੱਦਰ ਲੋਕ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਲੇਕਿਨ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਦਰਿੱਦਰ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਤਾਂ ਇਕ ਛੋਟਾ-ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦੇ । ਜੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਫਿਰ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੋ ਲਵੇਗੀ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਆਗਿਆ ਦਿਉ, ਮੈਂ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਚਾਹੇ ਮੇਰੀ ਕੁੱਲ ਸੰਪਤੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ। ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ 'ਚੋਂ ਇਕ ਸੂਈ ਕੱਢੀ, ਸਿਉਣ ਵਾਲੀ ਸੂਈ ਅਤੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਖ ਲੈ ਅਤੇ ਜਦ ਅਸੀਂ ਤੇ ਤੂੰ ਦੋਵੇਂ ਮਰ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਦੇਵੀਂ। ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਜ਼ਰੂਰ ਆਦਮੀ ਪਾਗ਼ਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਗ਼ਲਤ ਆਦਮੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਦਰਿੱਦਰ ਹੈਂ ਤੂੰ ਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੂਈ ਜਦ ਅਸੀਂ ਦੋਨੋਂ ਮਰ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਮੌੜ ਦੇਵੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਇਕਦਮ ਨਾਲ ਹੁਣੇ ਵਾਪਸ ਕਰਾਂ, ਹੁਣੇ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਹੋਗੇ, ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ।

ਉਹ ਸੂਈ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲਈ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਤ-ਭਰ ਸੋਚਿਆ, ਉਹ ਤਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੱਠੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਉਸ ਸੂਈ ਉੱਤੇ, ਲੇਕਿਨ ਮੁੱਠੀਆਂ ਇਸੇ ਪਾਸੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਈ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ, ਲੇਕਿਨ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਪਕੜ ਮੌਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉਹ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪੈਰ ਛੋਹੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਆ ਜਾਣ, ਆਪਣੀ ਦਰਿੰਦਰਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂ। ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇ। ਕਿਤੇ ਅਜੇਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਸੂਈ ਵਾਪਸ ਨਾ