ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ... ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ... ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ... ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਹੋ ਜਾਉ ਉਵੇਂ-ਉਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਉਗੇ... ਸੁਆਸ-ਸੁਆਸ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ... ਰੋਮ-ਰੋਮ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ... ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ...
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ... ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ... ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ...
ਦੇਖੋ, ਅੰਦਰ ਦੇਖੋ, ਸਭ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ... ਸਭ ਕਿਹੋ-ਜਿਹਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਇਕੱਲੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ ਲਵੋ । ਸਮਾਧੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਹੈ, ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਛਾਣ ਲੈਣਾ ਕਿ ਨਾ ਹੋਣਾ ਕੀ ਹੈ... ਇਹ ਇਕੱਲੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ... ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ... ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ... ਅਤੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ... ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ... ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ...
ਹੁਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੋ । ਜਿਹੋ-ਜਿਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅੰਦਰ ਹੈ... ਉਹੋ-ਜਿਹੀ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਾਹਰ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਅੰਦਰ ਇਕੱਲਾ ਹੋਣਾ ਪਛਾਣ ਲਵੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਬਾਹਰ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਵੀ ਇਕੱਲਾ ਹੈ। ਦੇਖੋ, ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਬਾਹਰ ਦੇਖੋ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨ ਚਾਰ- ਚੁਫੇਰੇ, ਲੇਕਿਨ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣਾ.. ਦੇਖੋ, ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਹਨ ਚਾਰੇ-ਪਾਸੇ.. ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ...
ਹੁਣ ਤੀਜੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨੂੰ ਸਮਝੋ-ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾ।
ਤੀਜਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਹੈ ਮਰਨ ਦਾ, ਮਿਟਣ ਦਾ, ਨਾ-ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਣ ਦਾ। ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕੋਈ ਬੁੱਧ ਦੇ ਕੋਲ । ਪੁੱਛਦਾ ਸੀ, ਗਿਆਨ ਕਿਥੇ ਪਾਈਏ । ਬੁੱਧ ਕਹਿੰਦੇ, ਚਲਿਆ ਜਾ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਚੌਕਦਾ ਉਹ ਆਦਮੀ । ਸੋਚਦਾ, ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਰਹਿ ਗਈ । ਫਿਰ ਪੁੱਛਦਾ, ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ। ਅਨੰਦ ਪਾਣਾ ਹੈ ਸੱਚ ਪਾਣਾ ਹੈ। ਕਿਥੇ ਜਾਵਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਪਾਵਾਂ? ਬੁੱਧ ਕਹਿੰਦੇ, ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿਚ। ਤਦ ਭੁੱਲ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਾ ਰਹਿੰਦੀ। ਸੋਚਦਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਮਜ਼ਾਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਬੁੱਧ ਹੱਸਦੇ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ, ਮਜ਼ਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਾਹ, ਮਹੀਨਾ, ਦੋ ਮਹੀਨੇ, ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾ। ਅਨੇਕਾਂ ਭਿਕਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਭੇਜਦੇ ਸਨ। ਸੋਚੋ, ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਮੜ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ, ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਸਵੇਰ । ਸੂਰਜ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਨਿਕਲੇ, ਸੂਰਜ ਉਥੇ ਹੀ ਢਲੇ। ਰਾਤ ਉਥੇ ਹੀ ਆਵੇ, ਦਿਨ ਉਥੇ ਹੀ ਆਵੇ, ਸ਼ਾਮ ਉਥੇ ਹੀ, ਸਵੇਰ ਉਥੇ ਹੀ। ਹਨੇਰਾ ਉਥੇ ਹੀ ਘਿਰੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਥੇ ਹੀ ਫੈਲੇ, ਅਤੇ ਦਿਨ- ਭਰ ਕੋਈ ਆਵੇ, ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਆਉਣ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਆਉਣ, ਅਰਥੀਆਂ ਆਉਣ, ਅੱਗ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ, ਚਿਖਾਵਾਂ ਜਲਣ, ਅਤੇ ਦਿਨ-ਭਰ ਇਹੀ ਚੱਲੇ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਰਹੋ ਦੇਖਦੇ ਰਹੋ।
