ਇਸ ਤੁਕ ਵਿਚ 'ਭੀ' ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ 'ਭ' ਵਰਣ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ ਧੁਨੀ ਦਾ ਵਾਸਤਵਿਕ ਉਚਾਰਨ ਨਾਦੀ ਅਲਪ-ਪ੍ਰਣ 'ਪ' ਤੇ ਸੁਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਨਾਦੀ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣ ਧੁਨੀ 'ਡ' ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੁਕ ਵਿਚ ਆਇਆ ਰੂਪ 'ਹੋਸੀ' ਮੁਲਤਾਨੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਕਿਰਿਆ ਰੂਪ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਆਏ ਪਾਰਟੀਕਲ 'ਭੀ' ਦਾ ਠੀਕ ਉਚਾਰਨ ਵੀ ਮਲਤਾਨੀ ਦੀ ਧੁਨੀ ਵਿਉਂਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਦੀ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣ 'ਭ' ਵਾਲਾ ਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਧੁਨੀ ਵਿਉਂਤਕ ਉਚਾਰਨ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਦੀ ਮਹਾਂਪ੍ਰਾਣ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਚਲਤ ਉਚਾਰਨ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰ ਹਨ। ਸੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਧੁਨੀਆਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਉਚਾਰਨ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੁਨਰ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਰਾਜਨੀਤਕ, ਆਰਥਿਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਮਾਝੇ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਮਾਝੀ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ। ਪਰ 1947 ਦੀ ਦੇਸ਼-ਵੰਡ ਉਪਰੰਤ ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚਾਲੇ ਮਾਝੇ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਜਨੀਤਕ 'ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਉਭਾਰ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਸਹਿਜੇ-ਸਹਿਜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਮਲਵਈ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚਲੇ ਨਾਇਕ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਮਲਵਈ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਉਚੇਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਤਰ ਲਹਿੰਦੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਨੀ ਲਹਿਜ਼ੇ ਦਾ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਵੇਂ ਉਪਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਪਰਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣ ਪਿੱਛੇ ਆਰਥਿਕ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਦਰਭਾਂ ਦੀ ਬੜੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਮ.ਏ.ਕੇ.ਹੈਲੀਡੇ ਮੁਤਾਬਕ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਹਾਸ਼ੀਆਗਤ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਜਮਾਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੋ ਨਿਬੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮਾਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜੁਗਤ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦਰਭਾਂ ਦਾ ਬਾਰੀਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ।

ਸੋ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤਮਾਨ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸੰਕਲਪਿਕ ਪਾਸਾਰਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ-ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਉਪਰੋਕਤ ਸਮੁੱਚਾ ਵਰਣਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਤਰੀ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਪਈ ਬਾਰੀਕ ਉਪ-ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਸਹਿ ਉਪ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਉਪ- ਭਾਸ਼ਾਈ ਵੰਨਗੀ ਵਜੋਂ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਪ-