

ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਰੈਹਣ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕੋਈ ਜਗ੍ਹਾ ਸੁਖ ਤੇ ਚੈਨ ਨਾਲ ਵਤੀਤ (ਜੀਉਣ) ਕਰਨ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਦ ਓਹਨੇ ਮਲਕਾ ਮਹਾਰਾਣੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਸੂਰਾਂ ਦੀ ਖਿਮਾ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਓਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦਾਵਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਮੁਲਕ ਸੰਬੰਧੀ ਪਰਾਲੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਹਕੂਕ ਤੋਂ ਹੱਥ ਉਠਾ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤੇ ਮਲਕਾ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਦਾ ਕਸੂਰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਵਲਾਇਤ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉਹਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਹਰ ਥਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ੧੮੯੧ ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਆ ਕੇ ਫਿਰ ਵਸੇਬਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਕਿੰਤੂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਉਹਦਾ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਰਾਜਾ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਸੈਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬੜੀ ਆਦਤ ਪੈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਮੁਲਕ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਪੈਰਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਕੇ ਸੁੱਤਾ ਕਿ ਫਿਰ ਪਾਸਾ ਨਾ ਬਦਲਿਆ। ੨੨ ਅਕਤੂਬਰ ੧੮੯੩ ਨੂੰ ਮਰ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਲੰਡਨ ਲਿਆ ਕੇ ਮਹਲ ਅਲ ਬੇਡਨ ਜਿੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਰਾਣੀ ਦੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਬਰ ਤੇ ਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ:
ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜਾ ਵਾਲੀਏ ਲਾਹੌਰ ਜੀ ਸੀ ਐਸ.ਆਈ. ਨੇ ੪ ਸਤੰਬਰ ੧੮੩੮ ਨੂੰ ਉਤਪਨ ਹੋ ਕੇ ੫੫ ਸਾਲ ਡੇਢ ਮਹੀਨਾ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿ ਕੇ ੨੨ ਅਕਤੂਬਰ ੧੮੯੩ ਨੂੰ ਬਹਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕੀਤਾ।
ਇਹ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬੜਾ ਖੂਬਸੂਰਤ, ਕਣਕ ਵੰਨਾ ਰੰਗ, ਉੱਚਾ ਕੱਦ, ਲੰਮੇ ਹੱਥ, ਹਿਰਨ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ, ਬੜਾ ਮਿਲਣ ਸਾਰ, ਨਿਮਰ ਸੁਭਾਉ ਤੇ ਦਾਨੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਾਬਿਆਦਾਰੀ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਬੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੜਕੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੜਕੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਲੋਕ ਗਮਨ ਕਰ ਗਿਆ।
ਇਸ ਮਹਾਰਾਜੇ ਦੇ ਖਾਨਦਾਨ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਾਲ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।
ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਦੁਆਰਾ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
ਕ੍ਰਿਤ:
RAJ KHALSA
PART – I
Rise of Sikh Missals and Khalsa Kingdom
Established by MAHARAJA RANJIT SINGH
Wirtten by
Giani Gian Singh ji
ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ
੪੦੦ ਸਾਲਾ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ
Dedicated to 400th Formation Anniversary of
Sri Akal Takhat Sahib
ਸੇਵਾ: ਭਾਈ ਬਲਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਰਾੜਾ ਸਾਹਿਬ)
Made Available by:
Bhai Baljinder Singh ji
© Baljinder Singh 16914 Lassen Street, Northridge, CA 91343 USA