'ਜਮਹੂਰੀਅਤ' ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਲਦੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼

ਸਾਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਤੇਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਇਲਮ ?

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਾਂ ਹਾਲੇ

ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ,

ਅਸੀਂ ਝੱਗਿਆਂ 'ਚੋਂ ਜੂਆਂ ਫ਼ੜਦੇ ਹੋਏ

ਸੀਨੇ 'ਚ ਪਾਲ ਰਹੇ ਹਾਂ

ਉਸ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦੀ ਰਹਿਮਤ,

ਸਾਡੇ ਨਿੱਤ ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ

ਗਵਾਚ ਗਈ ਹੈ

ਆਦਰਸ਼ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਾਂ 'ਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ

ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਂਗ...

 

ਅਸੀਂ ਕਾਹੀ ਦੇ ਵਾਂਗ

ਤੇਰੀਆਂ ਮੈਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਚੁਪ ਚਾਪ ਉੱਗ ਆਏ

ਤੇ ਲਟ ਲਟ ਬਲਦਿਆਂ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਹੇਠ

ਕੌੜਾ ਧੂੰਆਂ ਬਣ ਕੇ ਫ਼ੈਲ ਗਏ

 

ਤੇ ਹੁਣ ਜੇ ਧੁਆਂਖਿਆ ਜਾਵੇ

ਤੇਰਾ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ

ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ

ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ...

 

ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼, ਤੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ

ਤੇ ਸਾਡਾ ਬੀਜਿਆ ਇਤਿਹਾਸ

ਕੁੱਝ ਆਵਾਰਾ ਵੱਗ ਚਰ ਚਰ ਕੇ

ਤੇਰੀ ਢਾਬ ਦਾ ਪੀਂਦੇ ਰਹੇ ਪਾਣੀ

 

ਜਦੋਂ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚੀਏ, ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼!

ਤਾਂ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਦੈ

ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਾਊ ਧੀ ਹੋਵੇਂ

ਕਿਸੇ ਬੇਸ਼ਰਮ ਵੈਲੀ ਦੀ