ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘ ਝੱਖੜ ਬਣ ਕੇ ਅਫਗਾਨਾਂ 'ਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਦੁਰਾਨੀ ਤੋਪਾਂ ਨੇ ਦੋ ਦੋ ਗੋਲੇ ਇਕੱਠੇ ਚਲਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਤਾਂ ਕਿ ਸਿਖ ਜੱਥੇ ਲਈ ਮਗਰੋਂ ਮਦਦ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ।
ਬਾਬਾ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਡਟੇ ਹੋਏ ਸਿੰਘਾਂ ਤੱਕ ਖਬਰ ਪੁਚਾਈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਪਚੀ ਝਟਕਾਏ ਜਾਣ ਤਾਂ ਕਿ ਤੋਪਾਂ ਸ਼ਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ।
ਕੁਝ ਤੋਪਚੀ ਤਾਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਪਾਰ ਬੁਲਾ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਕੁਝ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ਹਿ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਰਾਮਜੰਗਿਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਇਕ ਸਿੰਘ ਤੋਪਚੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਬਰਛਾ ਸੀ। ਤੋਪਚੀ ਨੇ ਪਲੀਤਾ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਰਛਾ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਗੋਲਾ ਤੇ ਬਰਛਾ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਹੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਕੋਲੋਂ ਲੰਘੇ। ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਰੀਰ ਭਾਵੇਂ ਗੋਲੇ ਨਾਲ ਤੂੰਬਾ ਤੂੰਬਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਛੱਡਿਆ ਬਰਛਾ ਵੀ ਸਟੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ। ਤੋਪਚੀ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵੀ ਬਰਛਾ ਪਰੋਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੋਪਾਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਏਦੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਦੂਜੇ ਤੌਪਚੀ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਦੇ, ਏਧਰੋਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਊਠਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੋਪਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੋਲਿਆਂ ਨੇ ਦੁਰਾਨੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਉਖੇੜ ਦਿੱਤੇ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਤੇ ਰਾਮਜੰਗਿਆਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੀ ਕਰੜੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ। ਮੁੜ ਦੁਰਾਨੀ ਲਸ਼ਕਰ ਪੈਰਾਂ ਸਿਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਜਦ ਅਦੀਨਾ ਬੇਗ ਨੇ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਗਿਲਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਭੱਜ ਕੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਗੱਡ ਦਿੱਤਾ।
"ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗਜਾਵੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਫਤਹਿ ਪਾਵੇ ਧੰਨ ਧੰਨ ਸਿਰਲੱਥ ਯੋਧੇ ਬਾਬਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਵੇ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ", ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ।
ਭੱਜੇ ਜਾਂਦੇ ਅਫਗਾਨਾਂ ਮਗਰ ਕੁਝ ਸਿੰਘ ਦੌੜੇ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੁਨੇਹਾ ਭਿਜਵਾਇਆ,
"ਖਾਲਸਾ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਮੋਰਚਾ ਮਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੰਗ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਦੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰੀਦਾ। ਜਾਨ ਬਚਾ ਕੇ ਭੱਜਦਿਆਂ ਦੀ ਜਦ ਮੁੜ ਜਾਨ 'ਤੇ
