ਸੁਧੇ ਦਾਹੜਿਆਂ ਤੇ ਢਿੱਲੇ ਜਹੇ ਦੁਮਾਲੇ ਦੇਖ ਕੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੇ ਮਖੌਲ ਉਡਾਇਆ ਸੀ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਹੀ ਅੱਖ ਦੇ ਫੋਰ ਵਿਚ ਸਰਹੰਦ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਾਰ ਵੀ ਲਈ ਤਾਂ ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖਾਨਿਓ ਗਈਆਂ। ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਿਖ ਉਹੀ ਸਾਵੇਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਰਹੰਦ ਉੱਤੇ ਹੱਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਦੀਨੇ ਨੇ ਸੱਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਾਪ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਚੜ੍ਹ ਮੁਛਹਿਰੇ, ਦੁਮਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਝੂਲਦੇ ਫਰਲੇ ਤੇ ਰੌਦ੍ਰ ਰੂਪ ਤੱਕ ਕੇ ਹੁਣ ਮਰਾਠੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਾਂ ਚਿੱਤ ਚੇਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਜਾਂਗਲੀ ਜਹੇ ਜਾਪਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਸਿਖ ਏਡੇ ਲੜਾਕੇ ਹੋਣਗੇ।

ਗਿਲਜਿਆਂ ਅੱਗੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅੜਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਸਿੰਘ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਹਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।

ਮਰਾਠਿਆਂ ਦੇ ਉਂਗਲਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈਆਂ ਜਦ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ,

"ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗਜਾਵੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਫਤਹਿ ਪਾਵੇ ਧੰਨ ਧੰਨ ਬਾਬਾ ਫਤਹਿ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਵੇ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ"

ਗਿਲਜ਼ਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਿੱਥੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਿੰਘ ਸਰਹੰਦ ਉੱਤੇ ਆ ਪੈਣਗੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ 'ਏਨੀ ਤਿਆਰੀ' ਅਦੀਨੇ ਤੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸੀ, ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਲਈ ਇਹ 'ਬਹੁਤ ਤਿਆਰੀ' ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਰਫਲੇ ਹੋਏ ਗਿਲਜ਼ਿਆਂ ਨੇ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਾ ਲਾਈ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਲੜਾਕਾ ਤੇ ਚਹੇਤਾ ਸਮੁੰਦ ਖਾਂ ਵੀ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾ ਕੇ ਭੱਜਦਾ ਹੋਇਆ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਲਾਹਿਆ।

ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਸਰਹੰਦ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਤੀਜੀ ਸ਼ਰਤ ਦੇ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਸੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਸਕਣ ਤੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵੀ ਲੱਗੇ।

ਕਿਲ੍ਹਾ ਫਤਹਿ ਕਰ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਸ਼ਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਲਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਸਰਹੰਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਰੱਜ ਕੇ ਕੁੱਟਿਆ ਤੇ ਲੁੱਟਿਆ ਸਭ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤਾਂ ਤੇ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸਿੰਘਾਂ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ 'ਤੇ ਪੁਚਾ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ