ਹੀ ਰਾਜ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਸਭ ਥਾਈਂ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਬੋਲ ਬਾਲਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ, ਚੌਧਰੀਆਂ ਨੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਈਨ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਓਟ ਹੇਠ ਆ ਗਏ।
ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇ ਫੌਜਦਾਰ ਰੁਸਤਮ ਖਾਨ ਨੇ ਭੁੱਲ ਕਰਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜੀ ਦਾ ਭੌਣ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਾਨੇ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਖਸ਼ਵਾਉਣੀ ਪਈ।
ਸਭ ਪਾਸੇ ਨਿਵਾ ਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੁਆਲੇ ਆ ਡੇਰੇ ਲਾਏ। ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਫੌਜਦਾਰ ਸਆਦਤ ਯਾਰ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਸੀ ਸਗੋਂ ਸਰ ਬੁਲੰਦ ਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਤੀਫਾ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਸਰ ਬੁਲੰਦ ਖਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਮੀ ਹਿੰਦੂ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਰ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਮੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਭੇਜਿਆ। ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਆਏ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਸਵਾ ਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਪਾਨੀਪਤ ਵਿਚ ਐਸਾ ਫਸਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਦਿਵਾਲੀ ਨੂੰ ਗੁਰਮਤਾ ਕਰਕੇ ਲਗਭਗ ਪੰਦਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਏ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਲਾਹੌਰ ਨੂੰ ਜਾ ਘੇਰਿਆ। ਮੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਭੇੜ ਲਏ। ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਦਿਨ ਮੀਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਸਿੰਘਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਬਾਹਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨ ਇਹ ਘੇਰਾ ਪਿਆ ਰਿਹਾ।
"ਜੇ ਤੂੰ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਨਾ ਲਈ ਤੇ ਜਾਂ ਬਣਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਰਸਦ ਪਾਣੀ ਲਈ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਭੇਟ ਨਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰ ਭੰਨ੍ਹ ਕੇ ਅੰਦਰ ਆਵਾਂਗੇ। ਫੇਰ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕੇਗਾ", ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾਂ ਪੁਚਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਕੀਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਸਿੰਘਾਂ ਲਈ ਭਿਜਵਾਇਆ ਤੇ ਸਿੰਘ ਘੇਰਾ ਚੱਕ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆ ਗਏ। ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਮਸਲਾ ਸਿਰਫ ਨਜ਼ਰਾਨਾ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਅਫਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ,
"ਪਾਈ ਬੈਠੇ ਹੋਣਗੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰਾ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਝੁਕ ਕੇ ਨਜ਼ਰਾਨੇ ਭੇਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ"
