ਉਹਨਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਰੋਲੇ ਦੇ ਡਰੋਂ ਬਿਨਾ ਜਿਆਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤੇ ਸਿੰਘ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਈ ਹਾਠੂ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਹਥਕੜੀਆਂ ਤੇ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿਚ ਨੂੜ ਕੇ ਬੁਲੰਦ ਖਾਂ ਨੇ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤੇ ਏਥੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਕਥਾ ਪਹਿਲਾ ਤੋਰੀ ਸੀ", ਮੈਨੂੰ ਭਾਈ ਹਾਠੂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਵਾਲੀ ਸਾਖੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।
ਬਾਬੇ ਨੇ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦਿਆਂ ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ।
ਪਰ 'ਅਸਲੀ' ਸੁਨੇਹਾਂ ਤਾਂ ਖਾਲਸੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੇ ਪੱਤਣ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਸਾਰੇ ਖਾਲਸਾ ਦਲ ਨੇ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਧੂਹ ਕੇ ਕੱਢ ਲਈਆਂ। ਕੈਦ ਕੀਤੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਕਿੱਥੇ ਜਹੇ ਸਨ, ਇਹ ਸੂਹ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀ। ਅਫਗਾਨ ਤਾਂ ਹਜੇ ਅੱਖਾਂ ਹੀ ਪੂੰਝ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਹੱਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਬੀਬੀ ਅਮਰ ਕੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੀਆਂ ਸਿਖ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਕੈਦ ਕੀਤੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੌਸਲੇ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋ ਉਹਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਿਖ ਬੀਬੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕੁਝ ਦਲੇਰੀ ਦਿਖਾਈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੰਦ ਖਲਾਸੀ ਦੇ ਰਾਹ ਪੱਧਰੇ ਕੀਤੇ।
"ਤੁਸੀਂ ਏਥੋਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੱਲ ਭੱਜਣਾ ਹੈ... ਜਿੱਧਰੋਂ ਟਿੱਕੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ.. ", ਬੀਬੀ ਅਮਰ ਕੌਰ ਕੈਦ ਕੀਤੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗੀ।
"ਟਿੱਕੀ.. ?" ਇਕ ਕੁੜੀ ਬੋਲੀ।
“ਟਿੱਕੀ... ਸੂਰਜ... ਜਿੱਧਰੋਂ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ... ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਕਤੀਦਾਤੇ ਵੀ ਓਧਰੋਂ ਹੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ. ਤੁਸੀਂ ਜਿੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਸਕੋ ਓਧਰ ਭੱਜਣਾ ਹੈ..
“ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਅੱਗਿਓ ਰੋਕਣ ਆਇਆ. "
ਰੋਕਣ ਤਾਂ ਆਉਣਗੇ ਹੀ ਪਰ ਏਡਾ ਇਕੱਠ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਜੇ ਕਿਸੇ ਹਾਸੇ ਭੱਜ ਲਵੇ, ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੀ ਕਰ ਲਵੇਗਾ... ਮਿੱਧ ਕੇ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਜਾਇਓ...", ਬੀਬੀ ਅਮਰ ਕੌਰ ਹਿੰਮਤ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬੋਲੀ।
ਉਹਨਾਂ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਇੰਝ ਹੀ ਕੀਤਾ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਜੈਕਾਰਾ ਛੱਡਿਆ ਤੇ
