" ਇਹ ਤਾਂ ਵਿਚਾਰੇ ਜਾਪਦੇ ਆਪਣਾ ਜੰਗੀ ਸਮਾਨ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਦੇਣ ਆਏ ਸਨ", ਤੋਪਾਂ ਦੇਖਦਾ ਇਕ ਸਿੰਘ ਬੋਲਿਆ। ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ।
ਅਫਗਾਨੀ ਤੋਪਾਂ ਹੁਣ ਗੁਜ਼ਰਾਂਵਾਲੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਤੇ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਭ ਸਿਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਮਤਾ ਕੀਤਾ।
"ਖਾਲਸਾ ਜੀ, ਇਹੋ ਮੌਕਾ ਹੈ... ਅਫਗਾਨਾਂ ਦਾ ਤੋਪਖਾਨਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗੀ ਸਮਾਨ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ... ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਬੈਦ ਖਾਨ ਹੁਣ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰੀਏ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲੀਏ", ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ ਨੇ ਸਭ ਸਰਦਾਰਾਂ ਅੱਗੇ ਆਪਣਾ ਮਤਾ ਰੱਖਿਆ।
"ਜੀ ਖਾਲਸਾ ਜੀ.. ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ... ਪਾਨੀਪਤ 'ਚੋ ਥੱਕ ਟੁੱਟ ਕੇ ਮੁੜੇ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਐਸਾ ਤਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਛੇਤੀ ਨਹੀਂ ਪਰਤੇਗਾ... ਹੁਣ ਵੇਲਾ ਹੈ ਮਾਰ ਲਈਏ ਮੋਰਚਾ ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਉੱਤੇ ਖਾਲਸਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਝੁਲਾ ਦੇਈਏ...", ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਵੀ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਸੀ।
ਸੋ ਫੈਸਲਾ ਇਹੋ ਹੋਇਆ। ਸਾਰੇ ਸਿਖ ਦਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਉਬੈਦ ਖਾਨ ਦੇ ਮਗਰੇ ਦੌੜਾ ਦਿੱਤੇ। ਖਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸੂਹੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ,
"ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਟਾਪਾਂ ਨਾਲ ਉੱਡੀ ਧੂੜ ਨੇ ਹਜੇ ਵੀ ਸਾਡਾ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਹਜ਼ੂਰ"
ਉਬੈਦ ਖਾਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਬਰਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਜੰਗੀ ਸਮਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਫੌਜਦਾਰ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾ ਮਿਲਾ ਹੋਈਆਂ।
“ਸਾਰੀ ਅਫਗਾਨ ਫੌਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ”, ਹੋਰ ਹੁਣ ਉਬੈਦ ਖਾਨ ਕਰ ਵੀ ਕੀ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਆਪ ਉਹ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਸਖਤ ਘੇਰੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਕਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਉਣ ਜਾਣ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਕਿਲ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਸੋ ਸਿਖ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪਤਵੰਤੇ
