ਥੱਕੇ ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਭੁੱਖਣ ਭਾਣੇ ਸਿੰਘਾਂ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਾਹ ਹੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹਰਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਲਈ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਜਦ ਗੱਲ ਨਵਾਬ ਤੀਕ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਵਰਜਿਆ। ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਕੁਝ ਸਿਖ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਅੱਗੇ ਜਿਉਂਦੇ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ ਤਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਝੱਲਣੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
"ਕਿਉਂ ਨਾ ਅਸੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੀਏ ", ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦੇਖਦਿਆਂ ਜ਼ਕਰੀਆ ਬੋਲਿਆ, "ਕਿਉਂ ਨਾ ਆਪਾਂ ਗਸ਼ਤੀ ਟੋਲੇ ਭੇਜੀਏ, ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਖਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਖੈਰ ਖਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਤੇ ਆਪਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਾਥੀ ਗੁਰਦਾਨ ਕੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਕਰੀਏ। ਨਾਲ ਹੀ ਜੇ ਕੁਝ ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਿਖ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲ ਜਾਣ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਸ਼ੱਕਤ ਨਾਲ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿਚੋਂ ਫੜ੍ਹਿਆ ਹੈ,
"ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਫੜ੍ਹੇ ਗਏ ਮੁਕਰ ਗਏ ਕਿ ਉਹ ਸਿਖ ਨਹੀਂ...
......ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਕੇ ਗੱਡੇ ਭਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਜਿਹੜਾ ਮੁਕਰਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਲੈ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਸਿਖ ਹੋਣਾ ਮੰਨ ਗਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਨੂੰ...
"ਹਾਂ... ਇਹ ਦਰੁਸਤ ਰਹੇਗਾ ਵੈਸੇ ਵੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੇ ਕੋਈ ਸਿਖ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਮੁਕਰੇਗਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਸਿਖ ਨਹੀਂ ਹੈ..." ਨਵਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਹ ਤਰਕੀਬ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਮਲ ਲਈ ਫੋਰਨ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਕਈ ਟੁਕੜੀਆਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
"ਜੋ ਵੀ ਕੇਸ ਦਾਹੜੇ ਵਾਲਾ ਦਿਸੇ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਿਖ ਹੋਣ ਦਾ ਰਤਾ ਸ਼ੱਕ ਵੀ ਹੋਵੇ... ਜੋ ਸੂਹੀਏ ਕਹਿਨ ਕਿ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ. ਸਭ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ...
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੈਕੜੇ ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਗਏ ਤੇ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿਚੋਂ ਫੜੇ ਗਏ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਜਲੂਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਤੋਰ ਲਏ ਗਏ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਪੈਂਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ' ਘੁਮਾਇਆ ਗਿਆ। ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਬੇੜੀਆਂ, ਹੱਥੀਂ ਹਥਕੜੀਆਂ ਤੇ ਲੰਕ ਨਾਲ ਸੰਗਲ। ਇਕ ਇਕ ਸੰਗਲ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਸਿੰਘ ਨੂੜੇ ਹੋਏ। ਸਰਹੰਦ
