ਤੇ ਕਦੇ ਕਹੇ ਕਿ ਮੁਗਲਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਤਵਾਲ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੱਕ ਗੱਲ ਪੁਚਾਈ ਤਾਂ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਹਿ ਭੇਜਿਆ,
"ਜੇ ਇਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਹਿ ਦੇਵੇ ਕਿ ਉਹ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ...
"ਕੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ...", ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।
ਹਾਂ...
"ਇਹ ਤਾਂ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਸਿਖ ਨਹੀਂ ?"
"ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈ ਇਹ ਪੁੱਤ ਮੋਹ ਵਿਚ ਹੈ. "
ਇਹ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਮਾਂ ਦੀ ਧਾਹ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਖਲੋਤੀ ਇਕ ਹੋਰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੀ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਕੋਲ ਲਿਆਂਦਾ।
"ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ...?" ਕੋਤਵਾਲ ਬੋਲਿਆ।
"ਇਹ ਇਸ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਹੈ.. ਹਜੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਹੈ.
.. ਜ਼ਕਰੀਏ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਇਆ ਇਕ ਦੀਵਾਨ ਅੱਗੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਵਾਕਫ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੋਤਵਾਲ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਹੋਇਆ ਇਹ ਕਿ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਸਿਦਕ, ਭਰੋਸੇ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਾਲ ਸਿੰਘ ਸਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਜ਼ਕਰੀਏ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਖ ਕੈਦ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਿਪਾਹੀ ਭੇਜੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਿਪਾਹੀ ਇਸ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੀ ਆਏ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਲਾਣੇ ਘਰ ਦਾ ਇਕ ਮੁੰਡਾ ਸਿੰਘ ਸਜ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਪਾਹੀ ਉਸ ਘਰੇ ਗਏ।
“ਪਰ ਏਥੇ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਹੈ"
“ਜੀ ਹਾਂ ਹਜ਼ੂਰ... ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਅੱਜ ਜੰਝ ਚੜ੍ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਵਿਆਹੁਣ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ...", ਚੰਦ ਮੋਹਰਾਂ ਦਾ ਲਾਲਚੀ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਬੋਲਿਆ।
ਸਿਪਾਹੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਆਥਣ ਨੂੰ ਜਦ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਜੰਝ ਵਾਪਸ ਆਈ ਤਾਂ ਮੁਗਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ।
" ਕੀ ਤੂੰ ਸਿੱਖ...?"
"ਹਾਂ... ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਹੈ...
"ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣਾ ਪਵੇਗਾ,
