" ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ. ", ਉਸਤਾਦ ਦੇ ਪੜ੍ਹਾਏ ਵਿਚੋਂ ਆ ਰਹੀ ਫਿਰਕੂ ਹਵਾੜ ਜਦ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲਿਆ।
"ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿਚ ਤਾਂ ਇਹੋ ਲਿਖਿਆ ਹੈ... ". ਉਸਤਾਦ ਬੋਲਿਆ।
"ਕਿਤਾਬਾਂ ਕਿਹੜਾ ਸਿਖ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਫਰਤ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤੁਅੱਸਬੀ ਵੇਗ ਵਿਚੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"
"ਕੀਹਦੇ ਨਾਲ ਉਲਝ ਗਿਆ ਪੁੱਤਰਾ. ਚਲੇ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਬਾਬਾ ਭੰਗੂ ਬੋਲਿਆ। ਇੰਦਰਜੀਤ ਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ
"ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜੀ ਆਖਣ ਵਾਲਾ ਸਾਡਾ ਇਕ ਉਸਤਾਦ ਹੈ ਬਾਬਾ ਜੀ, ਮਹਾਰਾਜ ਬਾਰੇ ਤੇ ਸਿਖ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਬਾਰੇ ਘਟੀਆ ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ...
"ਥੋਨੂੰ ਪਤੈ.. ਥੋਡੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੇ ਬਾਲ ਏਥੇ ਆਏ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਣ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ..."
"ਕੌਣ ਬਾਬਾ ਜੀ... ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਇਆ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ?" ਇੰਦਰਜੀਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
"ਨਹੀਂ... ਕੋਈ ਮੌਲਵੀ ਬੂਟੇ ਸ਼ਾਹ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਕੁਫਰ ਤੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਇਕਪਾਸਤ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਿਆਂ ਹੋਏਗਾ, ਉਹ ਬਾਲ ਭਾਵੇਂ ਸਿਖ ਘਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਹੋਣ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ 'ਤੇ ਤਰਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ 'ਤੇ ਉਂਗਲਾਂ ਚੱਕਣ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ 'ਆਪਣਿਆਂ' ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਸ਼ੇਰੋ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਫਲਸਫਾ ‘ਬੇਗਾਨਿਆਂ' ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਬੇਗਾਨੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੇ। "
“ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣੀ ਹੀ ਹੈ. ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਕੀ ਕਥਾ ਬਦਲੀ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ...", ਬਾਬੇ ਭੰਗੂ ਤੇ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਘਬਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
"ਬਦਲਿਆ ਤਾਂ ਲਹੂ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਪੁੱਤਰਾ " ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਬਾਬਾ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਫੇਰ ਕੁਝ ਚਿਰ ਟਿਕਟਿਕੀ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ, "ਫੇਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ਾਤਰ ਬੰਦੇ ਲਈ ਕਥਾ ਬਦਲਣੀ ਕੀ ਔਖੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਬਦਨੀਅਤ
