

ਗੁਰਦ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਵਹੀਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਵੀ ਦੇਖਿਆ।
ਹੇ ਕਲਗੀਧਰ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀਓ, ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਕੀ . ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਬੋਲੇ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਸੰਗ ਸਹਾਈ ਹੋਣਾ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਵੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਲਏ। "
" ਬਹੁੜੀ ਕਰਨਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਮਾਰਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ..", ਜਥੇਦਾਰ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਬੋਲੇ।
ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਸਿੰਘ ਡਟੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਘੋੜੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਰਛਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਵੱਲ ਸਨ। ਘੋੜੇ ਹੋਰ ਕਰੀਬ ਆਏ, ਪਰ ਨੇਜ਼ੇ, ਬਰਛਿਆਂ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ. ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਤਾਂ ਬਸ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਘੋੜੇ ਜਵਾਂ ਕਰੀਬ ਆ ਗਏ... ਬਰਛਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਹਲਚਲ ਹੋਈ,
"ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗਜਾਵੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਉਦੇ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਵੇ..."
"ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ", ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਨੇਜ਼ੇ ਬਰਛੇ ਢਾਲਾਂ ਦੀ ਵਿਥ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਕੰਢੇ। ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਨੇ ਉਹ ਨੇਜ਼ੇ ਦੇਖ ਵੀ ਲਏ, ਪਰ ਹੁਣ ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਕੁ ਨੇ ਲਗਾਮਾਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਵੀ. ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਬਰਛਿਆਂ ਵਿਚ ਪਰੋਈ ਗਈ। ਪਹਿਲੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੜਕੰਪ ਮੱਚ ਗਿਆ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਵੱਜ ਵੱਜ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਤਾਰਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ। ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਕਤਾਰਾਂ ਮਗਰ ਪੈਦਲ ਪਠਾਨ ਸਨ । ਹੜਦੁੰਗ ਪਿਆ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਖਲੋ ਗਏ। ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਡਿੱਗੇ ਸਵਾਰ ਸੰਭਲਦੇ, ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਭਗਤੀਆਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਇਕ ਟੁਕੜੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਹੋ ਸੀ ਕਿ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈਣਾ ਤੇ ਵਹੀਰ ਤੀਕ ਪੁਚਾ ਦੇਣਾ। ਉਹਨਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਬਾਖੂਬੀ