

ਬੁਲਾਈ। ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਉਂਦਿਆਂ ਜੈਕਾਰਾ ਛੱਡਿਆ,
“ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗਜਾਵੇ ਨਿਹਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇ ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ਼ਹੀਦ ਭਾਈ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਵੇ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ"
ਚੁਨਵੇਂ ਦਸ ਕੁ ਸਿੰਘ ਅਬਦਾਲੀ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਧੂੜ ਦੇ ਗੁਬਾਰ ਵਿਚ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਸਾਫ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਖ ਦੇ ਫੋਰ ਵਿਚ ਹੀ ਸਿੰਘ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਵੜ੍ਹ ਗਏ। ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਤੇਗਾਂ ਏਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਹਵਾ ਵਿਚੋਂ ਅੰਗਾਰ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਗਿਲਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਪਿਆ ਕਿ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜੱਥੇ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਾਹੋ ਦਾਹੀ ਗੋਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬੌਛਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
"ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਹਜ਼ੂਰ ", ਮਹਾਵਤ ਨੇ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
“ਮੇਰਾ ਘੋੜਾ ਮੰਗਵਾਓ. ". ਅਬਦਾਲੀ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਖਾਸ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਸੀ।
ਦਸਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭੂਤਨੀਆਂ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਰਦਾਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਪੰਜ ਘੋੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਜੇ ਇਕ ਥੱਕ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਸਿਰ ਲਾਹ ਦੇਣ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਦੇ ਰੋਕਿਆਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦਾ, ਕਾਬਲੀ ਵਿਹੜਿਆਂ ਵਿਚ ਸੱਥਰ ਵਿਛਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਭਾਲ ਅਬਦਾਲੀ ਲਈ ਲੰਬੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਉਵੇਂ ਸਰਦਾਰ ਦਾ ਰੋਹ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਕੋ ਵਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋ ਦੋ ਪਠਾਨ ਵੱਢ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਭਾਈ ਸੁਖਾ ਸਿੰਘ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਾਰ ਹੋਣ। ਕਿਸੇ ਐਸੀ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ ਭਾਈ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ ਸਨ।
“ਉਹ ਹਿਸਾਬ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਚੁਕਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ.", ਸਰਦਾਰ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਕਦੇ ਕਦੇ ਬੋਲਦਾ।
" ਧੰਨ ਧੰਨ ਭਾਈ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ", ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਅਫਗਾਨ ਪਾਰ ਬੁਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਸਰਦਾਰ ਜਿੱਥੋਂ ਦੀ ਲੰਘਦਾ ਪਿੱਛੇ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਚਾਲਿਓ ਚੀਰੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਲਾਉਂਦਾ ਜਾਂਦਾ।