

ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਤੇਹ ਮਿਟਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਖਲੋਤੇ ਜੈਨੇ ਤੇ ਭੀਖਨ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪਿਛਲੀ ਝੜਪ ਵੇਲੇ ਵਾਪਰੇ ਵਰਤਾਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਐਸੇ ਸਦਮੇ ਵਿਚ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਖ ਵਹੀਰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਇਕ ਕਦਮ ਵੀ ਅਗਾਂਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸਭ ਅਣਗੋਲਾ ਹੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਬਦਾਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਏਧਰੋਂ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਡੀ ਲਾਈ।
"ਇਹ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਹੈ ਹਜੂਰ ਸ਼ੁਕਰਚੱਕੀਆ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ.." ਇਕ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੇ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
"ਇਹੀ ਸੀ ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਲਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਤੱਕ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਲਗਭਗ ਹਜ਼ੂਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ...", ਸੈਨਾਪਤੀ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ।
ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ। ਸਰਦਾਰ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਘੂਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
“ਮੌਤ ਦਾ ਰਤਾ ਵੀ ਭੈਅ ਨਹੀਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਘੋੜਾ ਏਨਾ ਅਗਾਂਹ ਤੱਕ ਲੈ ਆਇਆ ਹੈਂ ?", ਅਬਦਾਲੀ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਉੱਚੀ ਬੋਲਿਆ।
“ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਦੇ... ਹੁਣ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ.. ਪਰ ਜਦ ਤੋਂ ਪੰਥ ਦਾ ਪੱਲਾ ਫੜਿਆ ਹੈ ਤਦ ਤੋਂ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਭੈਅ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ...". ਸਰਦਾਰ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦਿਆਂ ਬੋਲਿਆ।
"ਕਾਬਲ ਹੋਵੇ ਚਾਹੇ ਪਾਨੀਪਤ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੂਰਮੇ ਮੌਤ ਦਾ ਭੈਅ ਤਾਂ ਮੰਨਦੇ ਹੀ ਹਨ.. “ਕਾਬਲ ਹੋਵੇ ਚਾਹੇ ਪਾਨੀਪਤ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਆਨੰਦਪੁਰੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਵਾਕਫ ਨਹੀਂ.. ਕਾਬਲ ਤੇ ਪਾਨੀਪਤ ਨੂੰ ਕਹਿ ਪੰਜਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ ਖੰਡੇ ਬਾਟੇ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਲੈਣ ਦੇਖੀਂ ਇਹ ਸਿਦਕ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਝਲਕਾਰੇ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇਗਾ,
"ਜੇ ਕੋਈ ਕਹੇ ਕਿ ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ ਤਾਂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਜਾਂ ਫੇਰ ਕੋਈ ਪਾਗਲ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਮੂਹਰਲੀ ਕਤਾਰ ਦੇ