

ਤੀਕ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਟਿੱਕੀ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਚੜਿਆ ਕਰੇਗੀ ਤੇ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਹੀ ਛਿਪਿਆ ਕਰੇਗੀ।
ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੋ ਤਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕਿਉਂ ਕਰੀਏ, ਜਦ ਕਿ ਸਾਰਾ ਅੰਬਰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਹੈ।"
ਚਿੱਠੀ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਸਣ ਕੱਪੜੀਂ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ। ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਤੰਬੂ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਤਾਂ ਸੋਚਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋ ਸਕਦੈ ਖਾਲਸਾ ਉਸ ਦੀ ਤਜਵੀਜ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਐਸੇ ਜਵਾਬ ਦੀ ਤਾਂ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਬਦਲੇ ਦੀ ਜਵਾਲਾ ਵਿਚ ਸੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੋਈ ਵਜ਼ੀਰ, ਦਰਬਾਰੀ ਜਾਂ ਜੈਨਾਪਤੀ ਡਰਦਾ ਉਸ ਦੇ ਮਗਰ ਨਾ ਗਿਆ। ਐਸੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਕੁਝ ਚਿਰ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ 'ਕੱਲਾ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਕੁਝ ਦੇਰ ਮਗਰੋਂ ਨਜ਼ੀਬ ਖਾਨ ਨੇ ਤੰਬੂ ਦੇ ਬਾਹਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, "ਜਹਾ ਪਨਾਹ...
"ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੂਚ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਨਜ਼ੀਬ ਖਾਨ ਹੋਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ " ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਖ ਰਿਹਾ ਅਬਦਾਲੀ ਬੋਲਿਆ।
"ਜੀ ਜਹਾ ਪਨਾਹ... ਜੋ ਹੁਕਮ", ਤੇ ਨਜ਼ੀਬ ਖਾਨ ਜਾ ਕੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੂਚ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਸਰਹੰਦ ਤੋਂ ਚੱਲ ਕੇ ਹੁਣ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਨੇ ਪੜਾਅ ਸਿੱਧਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹੀ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਦਿੱਤੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਵੀ ਅਬਦਾਲੀ ਕਦੇ ਬਦਲਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਐਸੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਤਾਂ ਦੇਰੀ ਵੀ ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
“ਸੈਨਾ ਕੂਚ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ ਹਜ਼ੂਰ " ਨਜ਼ੀਬ ਖਾਨ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਲਸ਼ਕਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਜਾ ਦੱਸਿਆ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਥਣ ਨੂੰ ਹੀ ਅਫਗਾਨ ਫੌਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਅਬਦਾਲੀ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਿਸਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਖਲੋਤਾ 'ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ' ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਦੇਰ ਦੇਖਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਬੋਲਿਆ,
"ਇਸ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਬਾਰੂਦ ਨਾਲ ਉਡਾ ਦਿਓ. ਇਸ ਦੀਆਂ ਨੀਹਾਂ ਵਿਚ ਬਾਰੂਦ ਦੀਆਂ ਕੁੱਪੀਆਂ ਭਰ ਭਰ ਪਾਓ ਫੇਰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗ