ਹੀ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਮਿਸਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਲੇ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿਚ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਹਿਨ 'ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਰਲ ਕੇ ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਵੱਡੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵੇਲੇ ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ ਦੇ ਭੀਖਨ ਖਾਨ ਨੇ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਸੋ ਉਹ ਰੋਸ ਵੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ 'ਤੇ ਸੀ। ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਭੰਗੀ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਰਸਦ ਪਾਣੀ ਲਈ ਦਲ ਨੂੰ ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਮਾਰ ਲੈਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਬਾ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿਆਣੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖਾਨ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ 'ਹਾਅ ਦੇ ਨਾਅਰੇ' ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਕੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਭੀਖਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸੋਧਣਾ ਜਰੂਰੀ ਸੀ।

ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਲਵਈਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਵੀ ਸੀ। ਮਲਵਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲ ਡੰਗਰ ਚਰਦੇ ਚਰਦੇ ਜੇ ਕਦੇ ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਪਠਾਨ ਉਸੇ ਵਖਤ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗਾਵਾਂ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਹਲਾਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਫੂਲ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਤੇ ਸਣੇ ਬਠਿੰਡੇ ਵਾਲੇ, ਮਲੇਰਕੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਸਨ।

ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਏ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਮਲੇਰਕੋਟਲੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭੀਖਨ ਖਾਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਟੁਕੜੀ ਸੀ। ਜਿਉਂ ਹੀ ਭੀਖਨ ਖਾਨ ਆਪਣੀ ਘੋੜਸਵਾਰ ਟੁਕੜੀ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਤਾਅੜ ਕਰਦੀ ਇਕ ਗੋਲੀ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਬੰਦੂਕ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਸੀ। ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਲੁੱਟ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਕੋਟਲਾ ਮਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਕੁਝ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੁਣ ਸਰਹੰਦ ਵੀ ਮਾਰ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਸੂਹੀਏ ਭੇਜੇ ਗਏ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਰਹੰਦ ਵਿਚ ਅਫਗਾਨ ਗਿਲਜੇ ਡੇਰਾ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਹਨ ਤੇ ਘੇਰਾ ਬਹੁਤ ਸਖਤ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਖਾਲਸਾ ਹੁਣ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਨ ਤੁਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ