ਨੇ ਹੁਣ ਖਾਨਾਂ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਭੈਅ ਖਾਣਾ ਸੀ । ਉੱਤੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹੋਈ ਬੇਅਦਬੀ ਨੇ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਿਆ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਰੋਸ ਵੱਧ ਸੀ।

ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸਰਹੰਦ ਦਾ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਨੂੰ ਹਜੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਹੀ ਬੀਤੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿੰਘ ਸਰਹੰਦ ਦੀਆਂ ਬਰੂਹਾਂ 'ਤੇ ਸਨ। ਜੈਨ ਖਾਂ ਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਚਿੱਤ ਚੇਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਉਹ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ,

" ਪਾਨੀਪਤ ਨੇ ਹੁਣ ਕਦੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਉੱਠਣ ਦੇਣਾ, ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਦਸ ਸਾਲ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਕੁੱਪ ਰਹੀੜ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ...", ਤੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਉਹ ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਲੱਗਦਾ ਤੇ ਫੇਰ ਬੋਲਦਾ, " ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ". ਤੇ ਫੇਰ ਠਹਾਕਾ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗਦਾ। ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵੇਲੇ ਜੈਨੇ ਨਾਲ ਵਾਪਰੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਮੌਜ ਮਸਤੀਆਂ ਨੇ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

ਪਰ ਜ਼ੈਨ ਖਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਭੁੱਲੜ ਬਣ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪੂਨੇ ਤੇ ਆਨੰਦਪੁਰ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ। ਪਾਨੀਪਤ ਵਿਚ ਉਹ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਸੱਠ ਕੋਹ ਤੱਕ ਮਾਰਦੇ ਗਏ ਸਨ ਤੇ ਏਧਰ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿਚ ਸਿਖਾਂ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਕੋਹ ਵਿਚ ਹੀ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਦੀ ਭੂਤਨੀ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉੱਤੋਂ ਮਰਾਠੇ ਬੰਦੂਕਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਨੇਜ਼ਿਆਂ ਤੇ ਤੋਪਖਾਨੇ ਜਹੇ ਜੰਗੀ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ ਤੇ ਸਿਖ ਲਗਭਗ ਨਿਹੱਥੇ। ਮਾਰੇ ਗਏ ਵਹੀਰੀਏ ਤਾਂ ਸਭ ਨਿਹੱਥੇ ਹੀ ਸਨ।

ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸਰਹੰਦ ਘੇਰ ਲਈ ਤਾਂ ਜ਼ੈਨ ਖਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੈ ਗਈ। ਇਕ ਤਾਂ ਸ਼ੇਰ ਉੱਤੋਂ ਭੁੱਖੇ। ਸਰਹੰਦ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਬੋਟੀ ਬੋਟੀ ਕਰ ਦੇਣੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਂ ਐਸੀ ਕੋਈ ਤਿਆਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕੇ। ਮਰਦੇ ਨੇ ਟੱਕਰ ਲਈ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਅੱਗ ਉਸ ਤਨਖਾਹਾਂ ਦੇ ਲਾਲਚਾਂ ਨੂੰ ਲੜ੍ਹਦੇ ਪਠਾਨਾ ਨੇ ਕੀ ਟਿਕਣਾ ਸੀ। ਜੈਨੇ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪੈਰ ਉੱਖੜ ਗਏ। ਸਿੰਘਾਂ ਗਿਲਜਿਆਂ ਤੇ ਸਰਹੰਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਵਾਢ ਧਰ ਲਈ। ਇਕ ਸਿਰਿਓ ਉਹ ਟੋਕੇ ਵਾਂਗ ਅਫਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਤਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ