

ਪਠਾਨ ਮੈਦਾਨ ਛੱੜ ਕੇ ਭੱਜਣ ਲੱਗੇ । ਸਿੱਘਾ ਨੇ ਭਗੋਤੀਆਂ ਧੂਹ ਲਈਆਂ। ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਭੇਜਦੇ ਪਠਾਨਾ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਭਗੋਤੀਆਂ ਨੇ ਲਿਆ।
ਇਕ ਪਠਾਨ ਇਕ ਸਿੰਘ ਅੱਗ ਹੁੰਦਾ ਬੋਲਿਆ,
"ਤਲਵਾਰ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਹੈ ਤੂੰ ਵੀ ਲੁੱਟ ਮਾਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ.. ਫੇਰ ਤੇਰਾ ਤੇ ਮੇਰਾ ਫਰਕ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ?"
"ਬਹੁਤ ਫਰਕ ਹੈ.. ਤੇਰੀ ਤਲਵਾਰ ਕਿਸੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਰਾਜੇ ਅੱਗ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਕੀ ਫਉਜ ਦਾ ਸਿਪਾਹੀ ਹਾਂ '
"ਪਰ ਯੋਧੇ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਦੋਹੇਂ ਹੀ ਹੋਏ..
"ਹੋ ਸਕਦੇ. ਪਰ ਸਾਡੇ ਸਬਦਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸੂਰਮਤਾਈ ਦੇ ਮਾਇਨੇ ਕਿਸੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਚਾਕਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜ ਭਾਗ ਵਧਾਉਣਾ ਨਹੀਂ.. ਅਸੀਂ ਉਹ ਸੂਰਮੇਂ ਹਾਂ ਜਿਹਨਾਂ ਸ਼ਸਤਰ ਸਦਾ ਗਰੀਬ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ...
ਕਸੂਰ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਖਲੋਤੇ ਪਠਾਨ ਤੇ ਸਿੰਘ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤੇ ਫੇਰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਮਗਰੋਂ ਸਿਖ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ...
"ਗਨੀਮੁਲ ਸਿਕਸਤੈ॥
ਗਰੀਬੁਲ ਪਰਸਤੈ॥"
ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸਨੇ ਨਾਦਰ, ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਨੱਕ ਭੰਨਿਆਂ ਸੀ, ਖਾਲਸੇ ਅੱਗੇ ਡੰਡਾਉਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਿੱਧਰ ਭਾਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭੇ ਉਹ ਪਠਾਨ ਜਿਹਨਾਂ ਮਰਹੱਟਿਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਖੱਟੇ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਵੱਲਿਆ ਸੀ।
ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਗੜੀਆਂ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਲੱਖ ਪਠਾਨਾ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਖਲੋਤੇ ਕਸੂਰ ਸਹਿਰ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿਚ ਮਿਲਦਿਆਂ ਪਲ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗਾ।
ਹੁਣ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਸਿਖ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਸਾਰੇ. ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਮਿਸਲਾਂ ਨੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਲਿਆ। ਕਸੂਰ ਵਿਚ