ਧਨ ਦੌਲਤ ਤੇ ਸੋਨੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਅੰਬਾਰ ਸਨ।
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਲੁੱਟ ਸੁਣ ਕੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਆ ਗਏ, ਝੋਲੀਆਂ ਭਰਨ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਝੋਲੀਆਂ ਏਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਏਨਾ ਲੁੱਟਿਆ ਕਿ ਤਿੰਨ ਚਾਰ ਪੁਸਤਾਂ ਵਿਹਲੀਆਂ ਬੈਠ ਕੇ ਖਾ ਸਕਣ।
ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਤਾਂ ਐਸਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੁੱਚੇ ਮੋਤੀ ਲਿਆ ਕੇ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫੜਾਏ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵਗਾਹ ਕੇ ਪਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰੇ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਪੰਥਰਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਉਹ ਮੋਤੀ ਚੁੱਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਸ਼ਤਾਂ ਦੀਆਂ ਗਰੀਬੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਰਦਾਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਿੰਘ ਤਾਂ ਕਸੂਰ ਦੇ ਤਬੇਲਿਆਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਨਸਲੀ ਈਰਾਨੀ ਤੇ ਅਰਬੀ ਘੋੜੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹੋ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ
ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਜੱਟ ਮੱਝਾਂ, ਬਲਦ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਗਏ। ਜੀਹਦੇ ਹੱਥ ਜੋ ਲੱਗਾ ਉਸ ਨੇ ਲੁੱਟਿਆ। ਕਸੂਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਤਾਂ ਪੱਥਰ ਵੀ ਮੋਤੀ ਹੀਰੇ ਸਨ। ਏਸ ਲੁੱਟ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕਸੂਰ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਅਖਾਣ ਵਾਂਗ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਈ,
'ਭਿੱਛਕ ਭੂਪ ਸੁ ਤਹਿ ਭਏ ਗਏ ਭੂਪ ਸੁ ਭਿੱਛਕ ਹੋਇ'
ਕਿ ਕਸੂਰ ਵਿਚ ਜੋ ਰਾਜੇ ਸਨ ਮੰਗਤੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਮੰਗਤੇ ਰਾਜੇ ਬਣ ਗਏ।
ਪੂਰੇ ਦੇ ਦਿਨ ਇਹ ਲੁੱਟ ਚੱਲੀ ਤੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਦੂਰ ਦੇਸਾਂ ਦਾ ਮੁਲਖਈਆ ਵੀ ਕਸੂਰ 'ਤੇ ਲੁੱਟਣ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਆਇਆ।
ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਕਸੂਰ ਫਤਹਿ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਸਰਦਾਰ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਹਲਾਂਕਿ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਮਸ਼ੱਕਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪਈ। ਹੁਣ ਤੀਕ ਸਾਰੀ ਕਸੂਰ ਸਰਦਾਰ ਦੀ ਜਾਣੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤਾਂ ਉਹ ਪਠਾਨਾ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਕੁਸਕਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਪਠਾਨ ਤਾਂ ਕਸੂਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਠਾਹਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਤੇ ਬੋਲਿਆ,
"ਖਾਲਸਾ ਜੀ, ਜਿਸ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਸੂਰ ਮਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ *ਚੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਹੀ ਗਏ....
"ਓ ਭੁੱਲੇ ਕਾਹਨੂੰ ਆਂ ਪੰਡਤ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਾਂ
