ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਇਕ ਚੌਥਾਈ ਮੁੱਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਅੱਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਸੈਨਾ ਬਗਾਵਤ 'ਤੇ ਉਤਰ ਆਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜੈਨੇ ਨੂੰ ਮਾਮਲਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ।
"ਕਿਉਂ ਨਾ ਅਸੀਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਾਸੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੀਏ ਤੇ ਜੇਰੇ ਚੋਰੀ ਸਰਹੰਦ ਵੜ੍ਹ ਜਾਈਏ", ਇਕ ਵਾਰ ਸਰਹੰਦ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਵਾਹ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਸੀ ਜ਼ੈਨਾ ਲਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਲਾਉਣਾ ਤਾਂ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੀਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
"ਖਾਨ ਸਾਹਬ... ਇਕ ਸਾਹੋ ਸਾਹ ਹੋਈ ਆਉਂਦੇ ਹਲਕਾਰੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਜੈਨੇ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ। ਪਤਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹਲਕਾਰੇ ਦੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਸੁਖ ਦੀ ਖਬਰ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਹਲਕਾਰਾ ਬੋਲਿਆ ਤਾਂ ਅਬਦਾਲੀ ਦਾ ਦਿਲ ਡੁੱਬਣ ਹੀ ਲੱਗ ਪਿਆ,
"ਸਿੰਘ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਚੜੇ ਆ ਰਹੇ ਨੇ ਖਾਨ ਸਾਹਬ, ਠੀਕਰੀਵਾਲੇ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓ ਬਰਨਾਲੇ
"ਕਿਸੇ ਸੁਖ ਦੀ ਖਬਰ ਲਈ ਵੀ ਕਦੇ ਏਨੇ ਭੱਜੇ ਆਇਆ ਕਰੋ. " ਖਿਝਦਾ ਹੋਇਆ ਜ਼ੈਨਾ ਬੋਲਿਆ। ਪਰ ਹੁਣ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ, ਜੈਨੇ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਣੀ ਪੈਣੀ ਸੀ ਤੇ ਜਾਂ ਸਮਰਪਨ.. ਭੱਜਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਦਲ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਲਿਆ। ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਭਾਗਨਪੁਰ ਕੋਲ ਡਟ ਗਿਆ ਤੇ ਤਰਨਾ ਦਲ ਨੇ ਪੰਜੇਵਾਲ ਕੋਲ ਮੋਰਚੇ ਮੱਲ ਲਏ।
ਜੈਨ ਖਾਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਨਨਹੇੜੇ ਪਿੰਡ ਕੋਲ ਖਲੋਤਾ ਸੀ।
'ਮੁਕਾਬਲਾ ਜਾਂ ਸਮਰਪਨ'
ਇਹ ਦੋਹੇਂ ਵਿਚਾਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਪੈਰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ। ਆਥਣ ਤੇ ਰਾਤ ਆ ਗਈ ਤੇ ਜੈਨ ਖਾਂ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ। ਡਰਦਾ ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਉਤਰਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਉਸ ਤਿੱਤਰ ਜਿਹਾ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਾਰ
