" ਖਾਲਸਾ ਜੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੈਨੇ ਨੂੰ ਸਰਹੰਦ ਵੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਾਂ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਜਿੰਦਾ ਦਫਨਾਉਣਾ ਹੈ", ਸਰਦਾਰ ਸ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
"ਯਾਦ ਰੱਖਿਓ. ਇਸ ਜੈਨੇ ਨੇ ਘੱਲੂਘਾਰੇ ਵਿਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੀਬੀਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੇ ਭੁਜੰਗੀ ਭੁਜੰਗਣਾ 'ਤੇ ਕਹਿਰ ਵਰਸਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਤਤਲੇਆਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਚੇਤੇ ਰੱਖਿਓ ਅੰਗ ਵਿਚ ਜਿਉਂਦੇ ਸਾੜੇ ਗਏ ਨਿਰਦੇਰ ਮਾਸੂਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਡਾ ਖੂਨੀ ਹੈ. ਬਹੁਤ ਹਿਸਾਬ ਬਾਕੀ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ", ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਰੋਸ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਵਿਚ ਬੋਲੇ।
ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਜ਼ੈਨ ਖਾਂ ਦੀ ਟੁਕੜੀ ਦੇਖੀ। ਉਹ ਚੁੱਪ ਚਪੀਤੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿਚ ਸੀ। ਪਰ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਇਸ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦੌੜਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ ਬਾਜ ਉੱਚੇ ਅਸਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰ 'ਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ।
ਜੈਨੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੰਦੂਕਚੀਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਚੀਕਿਆ, "ਜੇ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਚਲਾਓਗੇ ਤਾਂ ਕਦੋਂ ਚਲਾਉਂਗੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ..."
ਬੰਦੂਕਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਗੋਲੀਆਂ ਦੀ ਬੌਛਾਰ ਸਿੰਘਾਂ ਵੱਲ ਛੱਡੀ। ਕਈ ਸਿੰਘ ਗੋਲੀਆਂ ਲੱਗਣ ਕਰਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਪਏ।
"ਪਰ ਬਾਕੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਮੀ ਆਈ... ?". ਬਾਬਾ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ, ਅਸੀਂ ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਤੇ ਫੇਰ ਬਾਬਾ ਆਪ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਬੋਲਿਆ,
"ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ"
ਘੋੜਿਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਰਾਮਜੰਗਿਆਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ, ਨਾਲੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਨਿਕਲੀ ਤੇ ਜ਼ੈਨੇ ਦੇ ਬੰਦੂਕਚੀ ਢੇਰ ਹੋਣ ਲੱਗੇ।
'ਤਾਅਅਅਤ' ਕਰਦੀ ਇਕ ਗੋਲੀ ਜ਼ੈਨੇ ਦੇ ਢਿੱਡ ਵਿਚ ਵੱਜੀ ਤੇ ਉਹ 'ਧੜੱਮਮਮ' ਕਰਦਾ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗਿਆ। ਇਹ ਗੋਲੀ ਜ਼ੈਨੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖਲੋਤੇ ਸਰਦਾਰ ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਏ ਦੀ ਬੰਦੂਕ ਵਿਚੋਂ ਆਈ ਸੀ।
ਮੁਗਲਾਂ ਦਾ ਸੂਬਾ ਜਦ ਗੋਲੀ ਖਾ ਕੇ ਭੁੰਜੇ ਜਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਭਗਦੜ ਮੈਚ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ "ਚੁੱਕ ਚੁੱਕੇ " ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ, ਪਰ ਤਦ ਤੀਕ ਸਿੰਘ
