

ਕਾਬਲੀ ਮੱਲ ਦੁਆਰਾ ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਈਨ ਮੰਨ ਲੈਣ ਦੀ ਖਬਲ ਗਰ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਪੁੱਜੀ ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲੋਹਾ ਲਾਖਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੋਕਤ ਸਵਾਈ ਦੇ ਜੇਤੂ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਪੰਥ ਅੱਗੇ ਸਭ ਤਾਕਤ ਹੈਂਕੜ ਧਰੀ ਧਰਾਈ ਰs and ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਤੋਰਿਆ।
ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਹਜੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਹੀ ਅੱਪੜਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾ ਲਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚ ਤਕੜੀ ਟੱਕਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਰਾਮਜੰਗਾ ਗਰਜਿਆ। ਧੂਏ ਦੀ ਲੰਬੀ ਕਤਾਰ ਛੱਡਦੀ ਇਕ ਗੋਲੀ ਅਫਗਾਨਾਂ ਵੱਲ ਵਧੀ। ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਧੜੰਮ ਦੇਣੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ।
"ਸੂਬੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਗੋਲੀ ਲੱਗ ਗਈ... ", ਕੋਈ ਪਠਾਨ ਬੋਲਿਆ।
"ਜਹਾਨਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਖਾਲਸਾ ਸੀ... ", ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰੋਲਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧੂਹ ਕੇ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਪੈ ਗਏ। ਲਾਹੌਰ ਮੱਲਣ ਆਈ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਿਆਲਕੋਟੋਂ ਹੀ ਕਾਬਲ ਨੇੜੇ ਜਾਪਣ ਲੱਗਾ। ਮਰਦੇ ਪਠਾਨ ਭੱਜ ਨਿਕਲੇ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਦਾ ਘੋੜਾ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਆਪ ਮੌਕਾ ਤਾੜ ਕੇ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਰੋਹਤਾਸਗੜ੍ਹ ਜਾ ਕੇ ਰੁਕਿਆ।
ਪਾਨੀਪਤ ਸਮੇਤ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਜੰਗਾਂ ਵਿਚ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਮੂਹਰਲੀ ਕਤਾਰ ਦਾ ਸਾਥੀ ਰਿਹਾ ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਘੋੜੇ ਦੇ ਮਰਨ 'ਤੇ ਹੀ ਏਨਾ ਡਰ ਗਿਆ ਕਿ ਹਰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਤਾਂ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਜੰਗੀ ਸਾਜੋ ਸਮਾਨ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਭ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਆ ਗਏ।
"ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਘ ਤਾਂ ਇੱਜ਼ਤਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਨ", ਇਕ ਜਨਾਨਾ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਧਿਆਨ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ। ਸਰਦਾਰ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਲਿਬਾਸ ਵਿਚ ਇਕ ਬੇਗਮ ਸੀ।
"ਕੌਣ ਹੋ ਤੁਸੀਂ?". ਸਰਦਾਰ ਬੋਲਿਆ।
"ਜਹਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਬੇਗਮ", ਉਹ ਸ਼ਾਹੀ ਲਿਬਾਸ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀ ਬੋਲੀ, "ਮੈਂ ਤਾਂ ਸੁਣਿਆਂ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੀ ਔਰਤ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਲਈ ਵੀ ਜਾਨ ਵਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ"