

ਹਿਸਾਬ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਿੰਘਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਐਤਕੀ ਦੀ ਦੀਵਾਲੀ ਧਰਮ ਜੁੱਧ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਸੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਪੰਥ ਦਾ ਅਫਗਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਅਗਲੀ ਪਿਛਲੀ ਵਧੀਕੀ ਦਾ ਨਬੇੜਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਚਾਲਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
"ਸਿਖ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਨੇ ਹਜੂਰ", ਸੂਹੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਖਬਰ ਨਜੀਬ ਖਾਨ ਨੇ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਜਾ ਦੱਸੀ।
ਅਬਦਾਲੀ ਭਾਵੇਂ ਲੱਖ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਡਰ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਵਾਲਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ,
"ਫੌਜਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰੋ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵੱਲ ਚੱਲਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿਓ... ਐਤਕੀ ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਚ ਕਿਚ ਮੁਕਾ ਕੇ ਹੀ ਵਾਪਸ ਕਾਬਲ ਨੂੰ ਪਰਤਨਾ ਹੈ... ਤੰਗ ਆ ਗਏ ਹਾਂ... ਇਹ ਆਉਂਦਿਆਂ ਵੀ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ... ਇਸ ਵਾਰ ਜਾੜ੍ਹ ਹੇਠ ਆ ਰਹੇ ਨੇ ਫਸਤਾ ਵੱਢ ਕੇ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ .. ", ਅਬਦਾਲੀ ਨੇ ਨਜ਼ੀਬ ਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਰਣਾ ਸੁਣਾਇਆ।
ਪਰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਬਦਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਜਾਂ ਫੇਰ ਹਜੇ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖੀ ਸਿਦਕ, ਭਰੋਸੇ ਤੇ ਜਜ਼ਬੇ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
"ਸਾਨੂੰ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਦੁੱਰੇ ਦੁਰਾਨੀ । ਨਾ ਤਾਂ ਐਤਕੀ ਸਿੰਘ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਪਾਸਾ ਕਰਨਗੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੜਾਈ ਉਹਨਾਂ ’ਤੇ ਥੋਪੀ ਜਾਏਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁੱਪ ਰਹੀੜ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਲੜਾਕੂ ਸਿੰਘ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਤਰਨਗੇ। ਜੰਗ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੁੱਪ ਵਿਚ ਦੇਖ ਹੀ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਜਦ ਜੰਗ ਉਹਨਾਂ ਸਿਰ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਪੈ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਲੜਾਈ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸਿੰਘ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਭਾਰੂ ਪੈ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਰ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਤੇ ਸਰਹੰਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ... .", ਸ਼ਾਹ ਵਲੀ ਸਿਖਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਟੱਕਰ ਤੋਂ ਪਾਸਾ ਵੱਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, "ਨਾਲੇ ਸਿਖ ਜੇ ਸਿਰਫ ਕੁੱਪ ਰਹੀੜ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਆ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਸੀ ਤੇ