ਅੰਗ ਵਿਚੋਂ ਮਾਸ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਲਹਿ ਕੇ ਭੁੰਜੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ। ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੇ ਪਾਟਦੇ ਖੋਪੜਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ।
ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਖਾਸ ਅੰਗ ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਬਚਾਉਣੇ ਔਖੇ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਅਫਗਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ। ਚਾਰ ਪਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਘੇਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੋ ਗੇੜੇ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕੀ। ਦੋ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਗੇੜਿਆਂ ਨੇ ਅਗਲੀ ਕਤਾਰ ਵੀ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਅਫਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਚੁੱਕਰ ਤਾਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰਫਲੇ ਹੋਏ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਹੀ ਗੁੰਝਲਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ।
"ਇਹ ਆਖਰ ਹੈ ਕੀ ਇਸਦੇ ਹੱਥ ਕੈਸਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ ਇਹ ". ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਅਬਦਾਲੀ ਬੋਲਿਆ।
"ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਆਏਗਾ", ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੰਦੂਕਚੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਛੇ ਸੱਤ ਬੰਦੂਕਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਚੱਲੀਆਂ। ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸੱਜੇ ਮੋਢੇ ਵਿਚ ਵੱਜੀਆਂ। ਕਮੰਦ ਕੋਰੜਾ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਦੋ ਗੋਲੀਆਂ ਹੀ ਘੋੜੇ ਦੇ ਵੀ ਵੱਜ ਗਈਆਂ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਮਰਕਸੇ ਵਿਚੋਂ ਕਟਾਰ ਤੇ ਦੁਮਾਲੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਘ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਘੋੜੇ ਨੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਉਹ ਹਨੇਰੀ ਵਾਂਗ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਕ ਪਾਸਿਓ ਕਟਾਰ ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਬਾਘ ਪਠਾਨਾ ਦੀਆਂ ਦੇਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਨਾੜਾਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲੱਗੇ ਤੇ ਅਫਗਾਨਾ ਦੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਤੀਰੀਆਂ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਸਿੰਘ ਨੇ ਥਾਪੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਘੋੜਾ ਪਿਛਾਂਹ ਮੁੜ ਪਿਆ।
"ਇਹ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ..? ਕੀ ਇਹ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ?", ਹੈਰਾਨੀ ਭਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਤਾਂ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਸਿੰਘ ਹੀ ਸਾਰੇ ਅਫਗਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਬੁਲਾ ਦੇਵੇਗਾ।
“ਹੇ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਿੰਘ ਦੀ ਘਾਲ ਥਾਇ ਪਵੇ", ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੈਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ। ਜੀਹਨੂੰ ਅਫਗਾਨ ਭੱਜਿਆ ਜਾਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਉਸ ਦੀ ਖੇਡ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਝ ਦੂਰ ਲਿਜਾ ਕੇ ਘੋੜਾ ਮੋੜਿਆ। ਥਾਪੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਅੱਡੀ
