ਨੀਕੀ ਕੀਰੀ...
ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਬਦ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਹਾਦਤ ਪਾ ਗਿਆ। ਅਬਦਾਲੀ ਤਾਂ ਡੋਰ ਭੌਰ ਹੋਇਆ ਖਲੋਤਾ ਸੀ। ਜਹਾਨ ਖਾਂ ਨੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਮਾਰਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਾ ਲੱਗਿਆ। ਕਟਾਰ ਸਿਪਾਹੀ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਧੱਸ ਗਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਲਹੂ ਦੇ ਛਿੱਟੇ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਪੈ ਗਏ। ਸਿਪਾਹੀ ਅਬਦਾਲੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
"ਨੀਕੀ ਕੀਰੀ ਮਹਿ ਕਲਿ ਰਾਖੈ
ਭਸਮ ਕਰੋ ਲਸਕਰ ਕੋਟਿ ਲਾਖੈ॥"
ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਬਦ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
"ਕੌਣ ਸੀ ਇਹ ਸਿੰਘ... ਕੀ ਨਾਮ ਸੀ ਏਹਦਾ ਕਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਗਰਾਂ ਤੋਂ ਸੀ... ਮਿਸਲ ਕਿਹੜੀ ਸੀ... ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਤਵਾਰੀਖ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਪਾ ਗਏ ਐਸੇ ਬੇਨਾਮ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨਾਲ। ਇਸ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਥ ਸਦਾ ਏਵੇਂ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਸਿੰਘ ਸੈਕੜੇ ਅਫਗਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਤੇ ਬੇਜੋੜ ਬੀਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਇਕੱਲਾ ਅਬਦਾਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ...", ਬਾਬਾ ਭੰਗੂ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦਾ ਬੋਲਿਆ।
"ਪੰਥ ਸਦਾ ਯਾਦ ਰੱਖੇਗਾ ਇਸ ਬੇਨਾਮ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ", ਬਾਬੇ ਦੇ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਕਿੰਨਾਂ ਚਿਰ ਗੂੰਜਦੇ ਰਹੇ।
ਡਰਿਆ ਸਹਿਮਿਆਂ ਅਬਦਾਲੀ ਲਾਸ਼ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਨਿਕਲਿਆ । ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਤੇ,
"ਪਿੱਛੇ ਮੁੜੇ... ਵਾਪਸ ਚੱਲੋ ਲਾਹੋਰ ਪਹੁੰਚੇ ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ ਕਾਬਲ ਚੱਲੋ....
ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਅਬਦਾਲੀ ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਭੱਜ ਲਿਆ। ਬਿਨਾ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਪੈਦਲ ਹੀ। ਅੱਜ ਤਕ ਅਬਦਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਭੱਜਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਭੱਜਣ ਹੀਂ ਭਜਾਉਣ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਜਮਨਾ ਪਾਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਨੇ ਉਸ ਅੱਗੇ ਦਾ ਹੀ ਭੱਜਿਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਅਜ ਤਕ ਉਸ ਅੱਗੇ ਖਲੋ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਸੀ।
