

ਜਾਣ ਦਾ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਇਕ ਦਿਨ ਦੀਪਾ ਖੇਤੋਂ ਲੱਕੜ ਘੜ੍ਹ ਕੇ ਲਿਆਇਆ। ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ। ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਪਤੈ ਮਾਂ ਇਹ ਕੀ ਐ ?"
"ਇਹ ਤਾਂ ਕੋਈ ਸ਼ਸਤਰ ਲੱਗਦੈ ਪੁੱਤ...
"ਹਾਂ ਮਾਂ... ਇਹ ਖੰਡਾ ਐ... ਖੰਡਾ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਮਾਂ 'ੴ' ਦੇ ਏਕੇ ਜਿਹਾ...", ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਲੱਕੜ ਦਾ ਖੰਡਾ ਕਮਰਕਸੇ ਵਿਚ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਟੰਗ ਲਿਆ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਕਲਮਾਂ ਟੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
"ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਪੋਥੀਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ ਮਾਂ ", ਕਲਮਾਂ ਠੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਖੰਡੇ ਦਾ ਮੁੱਠਾ ਉੱਤੋਂ ਕਲਮਾਂ ਨਾਲ ਛੋਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਮਾਲ ਇਹ ਵੀ ਸੀ ਕਿ ਖੰਡਾ ਤੇ ਕਲਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕੋ ਲੱਕੜ ਵਿਚੋਂ ਘੜੀਆਂ ਸਨ।
“ ਤੇ ਇਹ ਖੰਡਾ ਏਹਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ ?", ਮਾਂ ਬੋਲੀ।
"ਜਿਹੜੇ ਪੋਥੀਆਂ ਵੱਲ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਗੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ... ਇਹ ਖੰਡਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਖੰਡੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਖੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਲਾਹਾਂਗਾ ਮਾਂ...', ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਹੱਥ ਖੰਡੇ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਕਲਮਾਂ 'ਤੇ ਸੀ।
ਉਹ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਆਏ, ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ.. ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ। ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਦਰਸਨਾ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਦੀਪਾ ਇਕ ਥਾਂ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਕ 'ਉਸਤਾਦ' ਤੋਂ ਅੱਖਰ ਪਾਉਣੇ ਸਿਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੀਪਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਗਿਆ। ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਕਿਸੇ ਬਾਲ ਦੀ ਪੋਥੀ 'ਤੇ ਅੱਖਰ ਪਾਇਆ ਤੇ ਬੋਲੇ 'ੴ' "ਏਸ ਉੜੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਜੀ...?”, ਦੀਪੇ ਨੇ ਉਸਤਾਦ ਵੱਲ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ।
"ਏਸ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਉੜੇ ਵਿਚ,
"ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ॥"
ਸਮਾਏ ਹੋਏ ਨੇ ਭਾਈ। ਇਸੇ ਵਿਚ,
"ਧਰਤੀ ਹੋਰੁ ਪਰੈ ਹੋਰੁ ਹੋਰੁ॥"
ਵੀ ਨੇ ਤੇ,
"ਕਈ ਕੋਟਿ ਸਸੀਅਰ ਸੂਰ ਨਖੁਤ੍ਰ॥
ਵੀ... ਸੋ ਇਹ ਤਾਹੀਂ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ”, ਉਸਤਾਦ ਨੇ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦਿਆਂ ਦੀਪੇ