

ਤਿਆਰ ਬੈਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ", ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਮੁਸਕਰਾ ਪਏ।
ਸ਼ਹੀਦੀ ਲਾੜਿਆਂ ਦੀ ਜੰਝ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ। ਸਭ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਸਤਾਰਿਆਂ, ਚੋਲਿਆਂ 'ਤੇ ਕੇਸਰ ਛਿੜਕ ਲਿਆ। ਮਹਿਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਨੀਲੇ ਬਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦਾ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
"ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਗ਼ ਦਗ਼ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਖਲੋਤੇ ਵੀ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕਿਉਂ ਰਹੇ ਨੇ ", ਪੀਲੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਇਕ ਅਫਗਾਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
"ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਤਨਖਾਹਦਾਰ ਸਿਪਾਹੀ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਲਾਲਚ ਵੱਸ ਤਲਵਾਰਾਂ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਏਥੇ ਖਲੋਤੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਭ ਦੀਨ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋਣ ਆਏ ਹਨ। ਚਿਹਰਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਲਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਲੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਓਦੋਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਕੋਈ ਵੀ ਜੰਗ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਖਲੋਤੀ ਹੋਏ। ਇਹ ਲਾਲੀ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ", ਇਕ ਹੋਰ ਅਫਗਾਨ ਬੋਲਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
"ਜਾਤ ਗੋਤ ਸਿੰਘਨ ਕੀ ਦੰਗਾ
ਦੰਗਾ ਹੀ ਇਨ ਗੁਰ ਤੇ ਮੰਗਾ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘ ਬਾਬਾ ਕਿਸੇ ਰੌਂਅ ਵਿਚ ਕਹਿ ਗਿਆ।
ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ।
"ਹੇ ਧੰਨ ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀਓ ਮਹਾਰਾਜ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਤੇ ਸਿਦਕ ਬਖਸ਼ਿਓ। ਇਹ ਸੀਸ ਆਪ ਜੀਆਂ ਦਾ ਹੈ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀਓ ਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੀ ਭੇਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਆਸੀਸ ਦੇ ਆਸਰੇ ਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦੀ ਹੀ ਓਟ ਵਿਚ ਲੜਦਿਆਂ ਐਸਾ ਖੰਡਾ ਵਾਹਾਂਗਾ ਕਿ ਕਾਬਲੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਖੁੰਢੀਆਂ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਬਦਨੀਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿਆਂਗਾ ਤੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਦਰਸਨ ਕਰੇ ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਾਣ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਾਂਗਾ..
ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਬੋਲਾਂ 'ਤੇ ਅਸਮਾਨੋਂ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕੀ ਤੇ ਇਕ