ਸੋਸ਼ਲਿਜ਼ਮ ਦੇ ਹਿਮਾਇਤੀ ਗ਼ਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਝੁੱਗੇ ਫਰੋਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ। ਬਹਾਨੇ ਬਹਾਨੇ ਨਾਲ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟ ਵੀ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਈ ਏ । ਰਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹੀ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਏ । ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਛੁੱਟੀਆਂ ਹੋਵਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ ਨੇ। ਇਹਤਰਾਜ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਨੇ। ਜੇਹਲਾਂ ਤੇ ਥਾਣੇ ਭਰੇ ਗਏ ਨੇ ।

ਫੇਰ ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਧਰਤੀ ਆਬਾਦ ਕਾਹਦੇ ਲਈ ਪਈ ਹੁੰਦੀ ਏ ? ਇਹਦਾ ਵਾਰਸ ਕੌਣ ਏ ? ਏਸ ਮਹੌਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਖ਼ਾਕਾ ਉੱਭਰਿਆ। ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖਣ ਲੱਗਾ ਸਾਂ । ਕਈ ਦਿਨ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ। ਪਹਿਲੇ ਸਿਰਨਾਵਾਂ 'ਸੋਹਣੀ ਧਰਤੀ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਗ਼ੱਦਾਰੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਤੋਂ ਡਰਦਿਆਂ ਸਿਰਨਾਵਾਂ ਬਦਲ ਕੇ 'ਗੱਲ ਇੱਕ ਗੱਲ ਦੀ' ਰੱਖਿਆ।

ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ । ਉਸ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਤਨਦੀਕ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਮੈਂ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸੱਜਣਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲ਼ੇ ਮੁੜ੍ਹਕੋ-ਮੁੜ੍ਹਕੀ ਸਾਂ । ਸੰਗਦਿਆਂ ਸੰਗਦਿਆਂ ਕਹਾਣੀ ਪੜ੍ਹ ਦਿੱਤੀ । ਮੇਰੀ ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਦਬ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਵਾਧਾ ਤੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਮਿਥਿਆ ਗਿਆ।

ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਆਖਿਆ। ਖੌਰੇ ਉਹਨਾਂ ਲਿਹਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਯਾ ਸੱਚੀ ਮੁੱਚੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਮਾਂ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਈ ਕਿ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਵਜੋਂ ਔਕਾਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ ਈ ਸਾਂ, ਉੱਤੋਂ ਹੋਰ ਉੱਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਗਾਡੀਆਂ ਮੇਰੇ ਜੋੜ ਪਸੰਦ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਮ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਸੀ । ਹੁਣ ਸ਼ਾਇਰ ਤੇ ਅਦੀਬ ਵੀ ਮੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਪਏ ਕਰਦੇ ਨੇ । ਰੱਬ ਜਾਣੇ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਏ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਡਰ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਉੱਲੂ ਬਣਾ ਕੇ ਮਜੇ ਈ ਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਵਣ। ਸਾਈਂ ਵੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੋਰ ਲਿਖ, ਤੂੰ ਲਿਖ ਸਕਨਾ ਏ!" ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਸਾਈਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮੌਜੂ ਈ ਬਣਾਵੰਦਾ ਹੋਸੀ । ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਫੈਕਟਰੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਹੁਜਰੇ ਜਾ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ।

ਹੁਜਰੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹਾਣੀ ਜਾ ਸੁਣਾਈ ਤੇ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵਣ ਵਾਲੀ ਤਨਕੀਦ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਹੁਜਰੇ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਸ਼ੇਖੂਪੁਰੀਆ! ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਦੀ ਸਦਾਕਤ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਏ । ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਨਾ ਕਿ ਤੂੰ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹੀਅਤ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਅਜੇ ਤੀਕ ਉਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਿਹੜੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਸਤੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।"

ਹੁਜਰੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਆਵਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖ ਸਕਨਾਂ, ਕਿਤਾਬ ਪੜ੍ਹਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ । ਸਵੇਰ ਦਾ ਵੇਲਾ ਸੀ। ਅਜੇ ਲੋਕੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁਹਾਵਰੇ, ਉਰਦੂ, ਪੰਜਾਬੀ ਤੇ ਫਾਰਸੀ ਦੇ ਕਈ ਮੁਹਾਵਰੇ ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਸੁਣਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਸ਼ਰੀਹ