

ਖੌਰੇ ਏਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ ਸੀ :
ਮੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਕਲੀ ਕਰਾ ਦੇ
ਮੈਂ ਨੱਚਾਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ
ਧਰਤੀ ਕਲੀ ਕਰਾਵਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇ ਨੱਚਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ - ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਖਿਆਲ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉਹਨਾਂ ਝੱਟ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸ਼ੇਖੂਪੁਰੀਆ! ਤੇਰਾ ਬਚਪਨ ਕੈਸਾ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਏ ?" ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁੱਝ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਇੱਕ ਇੱਕ ਗੱਲ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਕੁਰੇਦ ਕੁਰੇਦ ਕੇ ਪੁੱਛੀ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਵਾਂ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਫਰਕ ਨਹੀਂ। ਸਾਰੇ ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਬਾਲ ਇੰਜ ਈ ਪਲਦੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਤੇ ਮੈਂ । ਗਲੋਂ ਤੇੜੋ ਨੰਗੇ, ਢਿੱਡੋਂ ਭੁੱਖੇ ਤੇ ਪੱਲਿਉਂ ਖਾਲੀ । ਜਦ ਮਰਜੀ ਦਾ ਖਾਵਣ ਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਭੁੱਖੇ ਈ ਹੋਏ ਨਾ । ਅੱਜ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਢਿੱਡ ਭਰ ਕੇ ਖਾਵਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਏ ? ਪੂਰੇ ਲਹੌਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਜ਼ਰ ਆਂਵਦੀ ਏ - ਨਾਨ ਛੱਲੇ ! ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪਿਉ ਕੋਲੋਂ ਕੁੱਟ ਪੈਂਦੀ ਸੀ । ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦਾਦੇ ਕੋਲੋਂ ਫੰਡ ਪੈਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ । ਘਰੋਂ ਖਬੀਸ ਦਾਦਾ ਮਾਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਲੋਕ ਝਿੜਕਦੇ ਸਨ । ਏਥੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਫਰਕ ਏ ਤੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ। ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਝਿੜਕਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਬਾਹਰੋਂ ਵੀ ਕੁੱਟ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।"
"ਉਹ ਕਿਉਂ?" ਮੇਰੇ ਆਖਣ ਉੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਉਹ ਆਪ ਈ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹਦੇ ਸਨ। ਬੜੇ ਸਹਿਜ ਸਹਿਜ ਤੇ ਆਪ ਰੋਣਾ ਅੰਦਰ ਡੱਕ ਕੇ ! ਕਦੀ ਕਦੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
"ਯਾਰ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਗਾਂ ਲਾਂਵਦਾ ਸਾਂ, ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਕਰਦਾ ਸਾਂ, ਅਵਾਰਾ ਫਿਰਦਾ ਸਾਂ । ਗ਼ਰੀਬ ਦੇ ਬਾਲ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਖਲੋਣ ਦਿੰਦਾ । ਭਲਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਕੌਣ ਜਰਦਾ ! ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੀਆਂ ਸਾਂਗਾਂ ਲਾਂਵਦਾ ਸਾਂ । ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਬੇਬਸੀ ਤੇ ਮਹਿਰੂਮੀਆਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਮਾੜੇ ਗਰੀਬ ਉੱਤੇ ਈ ਕੱਢਦੇ ਨੇ। ਗਰੀਬਾਂ ਦੇ ਬਾਲ ਵੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਏਂ ਕਿ ਸੌਂ ਗਿਆ ਏਂ, ਸ਼ੇਖੂਪੁਰੀਆ!" ਉਹਨਾਂ ਖੰਘੂਰਾ ਮਾਰਿਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੱਥਰੂ ਪੂੰਝ ਕੇ ਇਕਰਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਫੇਰ ਆਖਿਆ, "ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੇੜਾਂ ਫਿਰਦੀਆਂ ਨੇ ਬਾਲਾਂ ਦੀਆਂ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਕਰਕੇ ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਮੌਲਵੀ ਦੀ ਨਕਲ ਉਤਾਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸਾਂ । ਬਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਹੱਸਦੇ ਸਨ । ਬਾਲ ਆਪ ਵੀ ਮੇਰੀ ਰੀਸ ਕਰਕੇ ਮੌਲਵੀ ਦੀ ਨਕਲ ਉਤਾਰੀ ਫਿਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਤੇ ਮੇਰਾ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ। ਮੈਂ ਹੂ-ਬ-ਹੂ ਨਕਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸਾਂ।
ਮਜ਼ਹਬੀ ਲੋਕ ਮੌਲਵੀ ਦਾ ਅਦਬ ਕਰਦੇ ਸਨ । ਨਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹੋਵਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕੱਢਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਉਂਜ ਵੀ ਲੋਕ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਐਵੇਂ ਈ ਚੌਧਰੀ ਬਣ ਬਣ ਵਖਾਂਵਦੇ ਸਨ। ਜਿੰਨਾ ਬੰਦਾ ਜਿਆਦਾ ਗੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਓਨਾ ਹੀ ਉਹ ਮਜ਼ਹਬ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਲਾ ਕਰਦਾ ਏ । ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਮਨਾਂਹ