ਅੱਬਾਸ ਜਲਾਲਪੁਰੀ ਤੇ ਸਿਬਤ ਹਸਨ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲਿਖਦੇ ਸਨ । ਸਾਈਂ ਜੀ ਦੀ ਤਬੀਅਤ ਵਿੱਚ ਅਜੀਬ ਤਰਾਂ ਦੀ ਆਜਜ਼ੀ ਤੇ ਇਨਕਸਾਰੀ ਸੀ । ਸਾਦਗੀ ਏਨੀ ਕਿ ਪਾਗਲਪੁਣੇ ਦੀ ਹੱਦ ਤੀਕਰ ਜਾਪੇ। ਲੀੜੇ ਅਕਸਰ ਪੁਰਾਣੇ ਈ ਪਾਂਵਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਧੋਤੀ ਤੇ ਕੁਰਤਾ ਜਿਹੜੇ ਉਹਦੇ ਵਜੂਦ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਆਂਵਦੇ। ਲੰਡੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ । ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀ ਨਾ ਹੋਵਣ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ । ਕੋਈ ਸ਼ੈ ਹਵਾਈ ਚੱਪਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉਹਦੀ ਇੱਕ ਅੱਧ ਤਣੀ ਟੁੱਟੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ । ਸਾਈਂ ਦੇ ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਵਾਦਲਾਪਨ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਜੋ ਕੁੱਝ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਏ, ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਫ਼ਾਕੇ ਦੇ ਲਿਹਾਜ ਨਾਲ ਇਹ ਬੰਦਾ ਵੀ ਮੈਥੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਸਾਈਂ ਨਾਲ ਰਲ ਬੈਠਣ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਜੀਅ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਅਸਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਾਂ। ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੇ ਏਤਬਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਯਾ ਖੋਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਈ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਕੋਲੋਂ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਲੁਕਾ ਸਕਦੇ।

ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਾਈਂ ਆਖਦਾ, "ਯਾਰ, ਤੇਰੀ ਤਬੀਅਤ ਵਿੱਚ ਕਾਹਲੀ ਬਹੁਤ ਏ। ਤੇਰੀ ਇਹ ਕਾਹਲ ਮੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਏ। ਨਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਤਨਕੀਦ ਵੀ ਤਾਂ ਕੁਹਾੜਾ ਮਾਰ ਹੁੰਦੀ ਏ ਜੀਹਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਪਰ ਅਦੀਬ ਸ਼ਾਇਰ ਲੋਕ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਨੇ। ਕੁੱਝ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਪੈਦਾ ਕਰ ।"

ਸਾਈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੱਤ ਦੇਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ। ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਈਂ ਦੀ ਠੀਕ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਲਹਿਜਾ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਈ ਸਖਤ ਤੇ ਤਲਖ ਸੀ । ਪਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਦਾ ? ਬਥੇਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦਾ ਚਾਰਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਰ ਬੋਲਣ ਵੇਲੇ ਕੁੱਝ ਵੀ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅਦੀਬ ਲੋਕ ਤਨਕੀਦ ਕਰਨ ਵੇਲ਼ੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਨੇ । ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਾਮਦ ਕਰਦੇ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਖੁਸ਼ਾਮਦ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਨਫ਼ਰਤ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ਾਮਦੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ਈ ਤੰਗ ਰਿਹਾ ਸਾਂ । ਹੋਰ ਤੇ ਮੇਰਾ ਕਿਧਰੇ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਲਦਾ। ਏਥੇ ਅਦਬ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁੱਝ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਸਾੜ ਕੱਢ ਲੈਂਦਾ ਸਾਂ।

ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਇੰਚਾਰਜ ਪੱਕਾ ਮਜ਼ਹਬੀ ਸੀ । ਸਗੋਂ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦਾ ਹਿਮਾਇਤੀ ਸੀ । ਮੇਰਾ ਸੁਭਾਅ ਝਗੜਾਲੂ ਸੀ । ਇੰਚਾਰਜ ਮੈਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਰੋਅਬ ਵਿਖਾਂਵਦਾ, ਰੋਜ਼ ਪੁੱਛ ਪਰਤੀਤ ਕਰਦਾ, ਦੂਜੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਨੂੰ ਝਾੜ ਪਾਵਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਲੱਭਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਜਦ ਕਦੀ ਉਹਨੂੰ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਬਜਾਏ ਸੋਸ਼ਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਮੰਦਾ ਬੋਲਦਾ।

ਇੰਚਾਰਜ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਹਬੀ ਸੋਚ ਕਾਰਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਅਜ਼ਜ਼ ਤੇ ਨੇਕ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੈਕੂਲਰਿਜ਼ਮ ਤੇ ਸੋਸ਼ਲਿਜ਼ਮ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਸਾਂ। ਏਸ ਟਕਰਾਓ ਕਾਰਨ ਬੜੀ ਤੰਗੀ ਦੇ ਦਿਨ ਆਏ। ਨਿੱਤ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।