

ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੰਜ ਦਾ ਮਹੌਲ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੋਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਉਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਸਾਂ ਪਰ ਵਜ੍ਹਾ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦੀ। ਮੇਰੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਭਾਵੇਂ ਬਦਲ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਢੰਗ ਹੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਅਜੇ ਰਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਰੇਸ਼ਮਾ ਦੇ ਗੰਵਣ ਵਾਂਗਰ :
ਮਨ ਮੈਥੋਂ ਨਹੀਓਂ ਮੰਨਦਾ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੈਥੋਂ ਨਰਾਜ਼ ਸੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ? ਮਨ ਕੀ ਚਾਹਦਾ ਸੀ ? ਅੰਦਰ ਈ ਅੰਦਰ ਚਿਣਗ ਜਿਹੀ ਲਗਦੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ। ਕਦੇ ਕਦੇ ਤਾਂ ਉਹ ਚਿਣਗ ਮੱਚ ਖਲੋਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਡੋਲ੍ਹ ਡੋਲ੍ਹ ਕੇ ਭਾਂਬੜ ਬੁਝਾਵਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬੁੱਝ ਸਕਦੀ ਸੀ ? ਪਰ ਰੋਵਣ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਮੱਠੀ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਸਾੜ ਘਟ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਇੰਜ ਜਾਪਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹੁਜਰੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਸੀ ਅੱਗ ਦਾ ਸਾੜ ਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਚਿਣਗ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਲਘਦੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਇੱਕ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ਾਇਰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੁਜਰੇ ਵਾਲ਼ੇ ਦਾ ਸ਼ਾਗਿਰਦ ਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ । ਉਸ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ਾਇਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਾਫ਼ਰਮਾਨ ਔਲਾਦ ਹੱਥੋਂ ਲੱਗੇ ਫੱਟ ਸੁਣਾ ਸੁਣਾ ਕੇ ਹੁਜਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਹੌਲ ਸੋਗ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਲਮੀ ਸ਼ਾਇਰ ਆਪ ਵੀ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਜਰੇ ਵਾਲਾ ਕੁੱਝ ਦੇਰ ਤੇ ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ, ਫੇਰ ਆਖਿਆ, "ਯਾਰ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਦੁੱਖੜੇ ਸੁਣਾਵਣ ਬਹਿ ਗਿਆ ਏਂ । ਅਸਾਂ ਅੱਗੇ ਘੱਟ ਦੁਖੀ ਬੈਠੇ ਆਂ ਏਥੇ ? ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਚੰਗੀ ਜਿਹੜੀ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਜਰਕੇ ਮੁਸਕਰਾਂਵਦੀ ਅਤੇ ਬੰਸਰੀ ਵਜਾਂਵਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਂਵਦੀ ਏ।"
ਏਨੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੋਂ ਉਦਾਸੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਈ ਪਰਛਾਵੇਂ ਆ ਆ ਕੇ ਗੁਜ਼ਰੇ ਸਨ । ਖੌਰੇ ਉਸ ਫਿਲਮੀ ਸ਼ਾਇਰ ਏਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਮੁਤਾਸਰ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਫਿਲਮੀ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ ਹੋਸੀ-
ਦਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮੈਲੀਆਂ ਨੇ ਚੰਨ ਜੇਹੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ
ਇਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ
ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ : ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਹੁਜਰਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਏ । ਏਥੇ ਬੈਠਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਾਵੰਦਾ ਤੇ ਦਾਨਸ਼ ਵੰਡਦਾ ਏ, ਫੇਰ ਉਦਾਸੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਏ ? ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਟੋਹ ਵਿੱਚ ਸਾਂ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਰੇਡੀਓ ਉੱਤੋਂ ਜਲੰਧਰ ਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚਾਰ' ਸੁਣਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ । ਚੁੱਪ ਕਰਕੇ ਲੇਟ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਹੱਸਦੇ ਹੱਸਦੇ ਉੱਠ ਬਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਆਖਦੇ, "ਸ਼ੇਖੂਪੁਰੀਆ। ਸਿੱਖ ਵੀ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਨੇ । ਜਦੋਂ ਦੇ ਜੰਮੇ ਨੇ, ਇੱਕੋ ਈ ਤਰਜ ਉੱਤੇ ਗਾਈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ।" ਫੇਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੇ ਵਰਤਾਰੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਹੱਸਦੇ, ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਖ਼ਲੂਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਲਾਹਿਆ