ਨਜ਼ਮ ਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆ ਆ ਕੇ ਸੁਣਾਂਵਦੇ ਸਨ । ਕਈ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਈ ਜੋੜ ਕੇ ਨਜ਼ਮ ਹੋਰ ਦੀ ਹੋਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ । ਹੁਜਰੇ ਵਾਲਾ ਸੁਣਦਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੱਸਦਾ।

ਨਜ਼ਮ ਸੁਣਾਵਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਟੋਕਦੇ, ਸਗੋਂ ਆਖਦੇ, "ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਸ਼ੇਅਰ ਪੜ੍ਹ ਲੈਨਾਂ ਏਂ।"

ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਮਾਂ ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਈ ਗੱਲ ਚਲਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ । ਮੈਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਮਾਂ ਆਖਦੀ, “ਮੇਰੀ ਸਿਹਤ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਡਿਗਦੀ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਡਿੱਗੀ ਢਾਹ ਵਾਂ । ਕੰਡੀ ਉੱਤੇ ਬਰੋਟਾ ਵਾਂ ਮੈਂ । ਮੇਰੇ ਮਗਰੋਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰੋਟੀ ਪਕਾ ਕੇ ਨਹੀਂਉਂ ਦੇਣੀ।"

ਜਦ ਮੈਂ ਉੱਕਾ ਈ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਮਾਂ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦੀ, “ਵੇ ਗੋਗੀ, ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਕਦੋਂ ਅਕਲ ਆਵੇਗੀ । ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਮਲੂਮ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਏਂ। ਏਥੇ ਜੇਠ ਦੀ ਰੋਟੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਕਾਵੰਦਾ ।"

ਜਦ ਹੁਜਰੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਆਖਿਆ, “ਓਏ ਝੱਲਿਆ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਠੀਕ ਆਖਦੀ ਏ। ਏਥੇ ਜੇਠ ਹੋਵਣਾ ਵੀ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਬ ਏ । ਅਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਬੋਲੀ ਏ;

ਅਸਾਂ ਜੇਠ ਨੂੰ ਲੱਸੀ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ

ਤੇ ਦੇਵਰ ਭਾਵੇਂ ਮੱਝ ਚੁੰਘ ਲਏ।

"ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਜਾ । ਘਰ ਈ ਏਸ ਸਮਾਜ ਦੀ ਇਕਾਈ ਹੁੰਦਾ ਏ। ਘਰ ਵਸਾ ਲੈ।"

ਹੁਜਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਮੀ ਭਰ ਲਈ। ਮੇਰੇ ਹਾਂ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਮਾਂ ਚਾਈਂ ਚਾਈਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਉੱਤੇ ਜਾ ਬੈਠੀ । ਮੇਰੇ ਮਾਮੇ ਤੇ ਮਾਮੇ ਦਿਆਂ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਬਥੇਰਾ ਆਖਿਆ ਕਿ ਮੁੰਡਾ ਦੁਹਾਜੂ ਏ, ਉਹਦੇ ਦੋ ਬਾਲ ਵੀ ਹੈਣ। ਕੁੱਝ ਸੋਚ ਲਵੋ ਮਗਰੋਂ ਨਾ ਪਛਤਾਇਆ ਜੇ।

ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਾਮਾ ਭੈਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮੋੜ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹਦਾ ਆਖਣਾ ਸੀ, ਭੈਣ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਟੋਰਨਾ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਏ। ਮਾਂ ਰਾਜ਼ੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦੂਜੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਪਹਿਲੇ ਵਾਂਗ ਈ ਮੈਨੂੰ ਗਾਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਦੀ ਵਾਰ ਮੈਂ ਖੂੰਡੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ਫੜੀ। ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਾਦੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਜੰਜ ਪੈਦਲ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਤਰੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ । ਏਸੇ ਲਈ ਮਾਂਗਵੀਂ ਟਰਾਲੀ ਉਤੇ ਮੇਰੀ ਜੰਜ ਚੜ੍ਹੀ ਸੀ ।

ਉਦੋਂ ਕੰਜਰੀਆਂ ਬੁਲਾ ਕੇ ਮੁਜ਼ਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ ਰਾਸ ਧਾਰੀਏ ਅਖਾੜਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆਂ ਸੀ। ਰਵਾਜ਼ ਭਾਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜੰਜ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਸੇ ਦਿਨ ਈ ਪਰਤ ਆਂਵਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਜੰਜ ਮੇਰੇ ਸਾਲਿਆਂ ਰਾਤ ਰੱਖ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜੁ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਭੈਣ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਆਈ ਜੰਜ ਦੀ ਰੱਜ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਂਹਦੇ ਸਨ। ਮੇਰੇ ਏਸ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ