ਮਾਰਦੇ, ਕੁੱਝ ਇਲਮ ਅਦਬ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਏਥੇ ਈ ਅਲਾਉ-ਉਲਦੀਨ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਈ ਬਹਿ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ । ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਈ ਪੈ ਰਹਿੰਦਾ ਸਾਂ। ਸਵੇਰੇ ਹੀਰਾ ਮੰਡੀ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਟਲ ਤੋਂ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਦਾ ਸਾਂ। ਪੈਸੇ ਦਿੱਤਿਆਂ ਬਿਨਾਂ ਈ ਉੱਠ ਆਂਵਦਾ ਸਾਂ। ਹੋਟਲ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਹਿਲਵਾਨ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਡਰਦੇ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੁੱਛਦੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਹਿਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਰੋਅਬ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ।
ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਾ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਪਹਿਲਵਾਨ ਆਂਵਦਾ ਏ, ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਏ, ਪਰ ਪੈਸਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੋਟਲ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸ਼ੇਖ ਰਫ਼ੀ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਸੀਤ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਬਹਿੰਦਾ ਸਾਂ । ਸ਼ੇਖ ਰਫ਼ੀ ਪੈਸੇ ਨਾ ਦੇਵਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਪੁੱਛੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਾਫ਼ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪੱਲੇ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਹੋਵਣਗੇ ਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਈ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਈ ਉਸਤਾਦ ਦਾਮਨ ਆਂ, ਉਸ ਇਹਤਰਾਮ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਉਸਤਾਦ ਜੀ, ਨਾਸ਼ਤਾ ਈ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਚਾਹੋ ਹੋਟਲ ਤੋਂ ਖਾ ਪੀ ਸਕਦੇ ਓ। ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਰ ਮਿਲਣ ਵਾਲ਼ੇ ਵੀ ਖਾ ਸਕਦੇ ਨੇ । ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਕਦੀ ਹੋਵਣਗੇ ਤਾਂ ਆਪੀ ਆ ਜਾਵਣਗੇ।" ਸ਼ੇਖ ਰਫ਼ੀ ਅਫ਼ਸੋਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ।”
ਫੇਰ ਉਸੇ ਈ ਭੱਜ ਦੌੜ ਨਾਲ ਇਹ ਹੁਜਰਾ ਅੰਜਮਨ ਇਸਲਾਮ ਕੋਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਈ ਕਿਰਾਇਆ ਪਗੜੀ ਵਗ਼ੈਰਾ ਆਪਣੇ ਕੋਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਤੇ ਸਾਈਂ ਅਖ਼ਤਰ ਏਥੇ ਆ ਕੇ ਡੇਰਾ ਲਾ ਲਿਆ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਥੱਲੇ ਵਛਾਵਣ ਲਈ ਇੱਕ ਬੋਰੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਇੱਕ ਲੋਟਾ ਸੀ। ਏਸ ਹੁਜਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘੋੜੇ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਨਾ ਬਿਜਲੀ ਨਾ ਪਾਣੀ, ਉੱਤੋਂ ਬੜਾ ਗੰਦ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਘੋੜਿਆਂ ਏਥੇ । ਬੱਸ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਏਥੇ ਚਿੱਲਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਨਾਲ ਖੌਰੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਈ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਲਗਾਉ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਜਦ ਕਦੀ ਵੀ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਸਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਮਜ਼ਾਰ ਉੱਤੇ ਈ ਜਾ ਬਹਿੰਦਾ ਸਾਂ।
ਸ਼ੇਖ ਰਫ਼ੀ ਮੇਰੀ ਬੜੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਖ਼ਿਆਲ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਉਸਤਾਦ ਜੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਲੋਕ ਅਫ਼ਸਰਦਾ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਫ਼ਿਜ਼ਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸੋਗਵਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਿੱਧਾ ਸਾਦਾ ਸ਼ੇਖ ਰਫ਼ੀ ਜਿਹੜਾ ਉੱਥੇ ਈ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿੰਦਾ, “ਛੱਡੋ ਉਸਤਾਦ ਜੀ, ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਹੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।" ਪਰ ਉਸਤਾਦ ਜੀ ਉਹਨੂੰ ਈ ਮਹਾਨ ਇਨਸਾਨ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਮਹਿਫਲ ਸੋਗਵਾਰ ਹੋਵਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਛੇਤੀ ਈ ਮੁੱਕ ਗਈ ਸੀ । ਸ਼ਾਮ ਹੋਵਣ ਵਾਲੀ ਸੀ । ਮੈਂ ਸਲਾਮ ਕਰਕੇ ਘਰ ਪਰਤ ਆਇਆ।
