ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਅਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵਿੱਚ ਖੋਟਾ ਸਿੱਕਾ ਏ। ਉਹਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਦੀਬਾਂ ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਕੇ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਇਸਲਾਮੀ ਰਹਿਤਲ ਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪੱਲੇ ਉੱਤੇ ਹੀਰਾ ਏ ਜੀਹਦੇ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਮਾਣ ਕਰੀਏ ਘੱਟ ਏ।

ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਹਿਸ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਜ਼ੋਰ ਏਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਸੀ ਕਿ ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਮੁਸਲਮਾਨ ਰਾਂਝੇ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਬਾਲ ਨਾਥ ਦੇ ਕੋਲ ਜੋਗ ਵਾਸਤੇ ਘੱਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਇਸਲਾਮ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਏ। ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵੀ ਗੈਰ- ਇਸਲਾਮੀ ਏ ਤੇ ਲਿਖਤ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ ਗੈਰ-ਸ਼ਰੱਈ ਏ। ਪਰ ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹਿਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਵਾਲ਼ੇ ਲਿਖਦੇ, "ਜਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਤੁਸਾਂ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮੀ ਤੇ ਗੈਰ-ਸ਼ਰਈ ਮਿਥਦੇ ਓ, ਇਹ ਈ ਤਾਂ ਹੁਸਨ ਏ, ਸੁਹੱਪਣ ਏ।”

ਉਸਤਾਦ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ,"ਤੂੰ ਵੀ ਕੁੱਝ ਲਿਖ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰੀਆ ! ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵਣ ਵਾਲ਼ੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹੋ ਕੇ ਲਿਖ ਰਹੇ ਨੇ। ਅਸਲੀ ਬਹਿਸ ਤਾਂ ਹੋਣੀ ਈ ਹੋਰ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ। ਇਸਲਾਮੀ ਤੇ ਗੈਰ-ਇਸਲਾਮੀ ਵਾਲੀਆਂ ਤੁਹਮਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰਾ ਵੇਰਵੇ ਵਾਲ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਏ।"

ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਮਜ਼ਮੂਨ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਨਾ ਈ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸਮਝ ਏ।" "ਇਹ ਲਿਖਣਾ ਪੈਣਾ ਏ। ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਹਿਤਲ ਨਾਲ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਮੁਹੱਬਤ ਏ।"

ਅੱਗੇ ਨਾਵਲ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆ ਰਹੀ, ਹੁਣ ਮਜ਼ਮੂਨ ਗਲ ਪੈ ਗਿਆ, ਬਕੌਲ ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ :

ਅਸਾਂ ਜੱਟ ਹਾਂ ਨਾੜੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੇ

ਅਸਾਥੋਂ ਕੱਚਕੜੇ ਕਦੋਂ ਪਰੋਵਣੇ ਨੀ

ਨਾਵਲ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਮਜ਼ਮੂਨ ਮੈਂ ਕਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਦਿਲੋਂ ਸ਼ੌਂਕ ਨਾਲ ਸੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਨਾ ਈ ਕਦੇ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਮੂਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹੁਜਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਕਮ ਜ਼ਾਰੀ ਹੋਇਆ ਕਿ "ਤੂੰ ਲਿਖ 'ਐਵੇਂ ਈ ਢੱਗੀ ਢਾਹ ਬੈਠਾ ਏਂ।”

ਮੈਂ ਵਾਹੀ ਵਾਹਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ, ਕਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਭੋਏਂ ਫੇਹਣ ਵਾਲ਼ਾ ਕਿੱਥੇ ਆ ਫਸਿਆ ਸਾਂ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ਚੱਲ ਛੱਡ ਦੇ ਮਨਾਂ ਏਸ ਫਿਲਮ ਦੇ ਰੋਗ ਨੂੰ ਈ ਛੱਡ ਦੇ । ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਅਦੀਬ ਏਂ । ਪਰ ਨਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਅੱਗੇ ਈ ਅੱਗੇ ਟੁਰਨਾ ਚਾਹਦਾ ਸੀ । ਮੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਵੀ ਹੁੱਜਾਂ ਮਾਰਦਾ ਕਿ ਲਿਖ। ਬਹੁਤ ਸੋਚ ਸੋਚ ਕੇ ਪਾਗਲ ਲੱਗਦਾ ਸਾਂ। ਕੀ ਲਿਖਾਂ ? ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਥੋਂ ਕਰਾਂ ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਿੱਥਾਂ ਹੋਸੀ ? ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਵਾਰਸ਼ ਸ਼ਾਹ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਤੁਹਮਤਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲਿਖਾਂ ਕੀ ? ਵਾਰਸ ਸ਼ਾਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਮਾਣ ਏ । ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦਾ ਵਾਰਸ ਏ, ਸ਼ਾਨ ਏ । ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਸੱਜਣ ਬੇਲੀ ਲਿਖ ਰਹੇ ਨੇ । ਮੈਂ ਕੀ ਲਿਖਾਂ। ਬਸ ਇਹ ਈ ਸਵਾਲ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।