ਹਿੱਸਾ ਸਾਡੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਢੰਗ, ਇਸ਼ਾਰੇ, ਅੱਖਾਂ, ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਸਵੈ- ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਰਸ਼ਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਅਦਾਕਾਰ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਸਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਣ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਬਣਨਾ ਪਵੇਗਾ ਤਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨਗੇ। ਜੋ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਬਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਆਮ ਤੇ ਚੰਗੇ ਜਾਦੂਗਰ ਵਿਚ ਬਸ ਇਹੀ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਟੇਜ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਹੀ ਸਭ ਕੁੱਝ ਹੈ।
ਮੇਰੇ ਲਈ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਗੱਲ ਕੁਝ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਗਈ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੀ ਜਿਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚੁਣਿਆ, ਉਹ ਆਮ ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਦੂ ਸੀ, ਭਾਵ ਉਹ ਜਾਦੂ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣ ਸਕਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਸੋਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨਾਲ 'ਇਕ-ਸੁਰ' ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ‘ਪੜ੍ਹਨਾ' ਪੈਂਦਾ ਸੀ (ਹਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਜਾਦੂਗਰੀ ਵੀ ਦਿਖਾਣੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ।) ਇਸ ‘ਕਰਾਮਾਤ’ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਸੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲੋੜ ਆਮ ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਜਾਦੂਗਰੀ ਦੀ ਉਹ ਕਿਸਮ ਚੁਣੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨ ਉਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਇਕ ਝਰੋਖਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਵਿਚ ਚਲ ਰਹੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੀ ਇਕੋ ਇਕ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਸੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦਾ ਇਕ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਪੂਰੇ ਚੇਤੰਨ ਹੋਣ ਦਾ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਿਆ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਕ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈਣ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ‘ਪੜ੍ਹਨ’ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਇਕਦਮ ਸਹੀ ਹੋਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।
ਹੁਣ ਤਕ ਮੈਨੂੰ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਸਨ:
1. ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦੇਖ-ਸਮਝ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਸੋ ਇਕ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਮਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
2. ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਹੈ-ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੇਤੰਨ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ:
