ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਕੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸੁਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ (ਕਿਉਂਕਿ ਦੂਜੇ ਵੀ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹਨ!) ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹੀਏ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਸਾਲ ‘ਮਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਜਾਦੂਗਰੀ' ਦੇ ਕਰਤਬ ਕਰਨ ਦਾ ਅਸਰ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੇਰੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇਕ ਵਿਦਿਆ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਆਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀ।

ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ 'ਮਹਾਰਤ’

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ 7 ਪਾਠ ਪੜ੍ਹ ਚੁੱਕੇ ਹੋਵੋਗੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼, ਹਰ ਔਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦੇ ਮਾਹਰ ਬਣਨ ਲਈ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਡਾ ਟੀਚਾ ਦੂਹਰਾ ਹੈ:

1. ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਇੰਨੇ ਸੁਚੇਤ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋ ਜਾਈਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਈਏ ਤਾਂ ਕਿ ਇਥੋਂ ਉਹੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਜਾਏ ਜੋ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।

2. ਆਪਣੀ ਚੇਤੰਨਤਾ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਤੀਖਣ ਕਰ ਲਈਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝ ਸਕੀਏ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਜੁਆਬ ਦੇ ਸਕੀਏ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਇਹੀ ਸੋਚ ਕੇ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੋ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਉਹੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਕਹਿਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਅਸੀਂ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਅਚੇਤ ਮਨ ਉਪਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ- ਜਿਵੇਂ ਹੁਣ ਤਕ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਾਂ।

ਤੁਸੀਂ ਦੂਜੇ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦੇ ਇਕ ਮਾਹਰ ਬਣੋਗੇ ਅਤੇ ਇਉਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਅਸਲ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਵੋਗੇ। ਬਸ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰੀਰਕ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੀ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਹਰਕਤਾਂ