ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸਦੇ ਮੋਢੇ ਵੀ ਹਿੱਲ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸਾਹ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਕਾਹਲੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਚੀਜ਼, ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਆ ਰਹੇ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਦੱਸ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਗਲਾ ਸਾਫ ਕਰਨਾ
ਸਾਨੂੰ ਗਲਾ ਸਾਫ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਤਾਂ ਪੈਂਦੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਥੁੱਕ ਅੰਦਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਿਚ ਦਿੱਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਲਾ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਬਾਰ ਬਾਰ ਗਲਾ ਸਾਫ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਹੈ।
ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰੁੱਕ ਰੁੱਕ ਕੇ ਬੋਲਣਾ
ਅਜਿਹੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਗਲਬਾਤ ਰਵਾਨੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਗਲਤੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆ.....ਆਦਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰ
ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਸੀਂ ਦੇਖੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਇਹੀ ਦੇਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਮ ਗਲਬਾਤ ਨਾਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਕੁ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਰ ਇੱਕ ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਪੈਮਾਨਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਦਰ ਵੱਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਬੜੇ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਛੁਪਾਣਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਸੋ ਐਸੇ ਵਕਤ ਤੇ ਸੁਰ ਤਿੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚੀ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਗੱਲ ਬਾਰ ਬਾਰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਇਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਝੂਠ ਜਾਂ ਧੋਖਾ ਪਕੜਨ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਜੋ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਕੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸਮਰੂਪਤਾ ਹੈ?
" ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧੋਖੇ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।"
ਸਿਆਣੀ ਗੱਲ
ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਦੇ ਉਲਟ ਝੂਠੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਪਕੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿ ਉਹ ਗੱਲ ਕਿਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ) ਨਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ।
