ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮਾੜਾ ਸਰੋਤਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਦਿੱਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕੰਮ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਚਲ ਰਿਹਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਬੈਠ ਕੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਿਲਾਈ ਰੱਖਾਂ ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ?

-ਨਹੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਸ ਤੋਂ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਂ ਇਕ ਵਧੀਆ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਤਲਾ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾ ਪਵੇ । ਸਿਰਫ ਸੁਣ ਲੈਣਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਤਕ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਪਹੁੰਚਾਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਵੀ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹੋ ਜੋ ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ (ਕਿਤੇ ਐਸਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਨ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਕੋਈ ਟੇਪ ਚਲਾ ਕੇ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋਵੋ?) ਅਤੇ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ? ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ? ਅਤੇ ਜੇ ਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਵੋਗੇ ਤਾਂ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ?

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂ?

—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪਾਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਹੀ ਦੱਸਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੁਲਾਰੇ ਲਈ ਇਕ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤਾ ਵਡਮੁੱਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਹਿਲਾਣਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਝੁਕਾਉਣਾ (ਜਿਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਅਕਸਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ) ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਕੁਰਸੀ ਤੇ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਖੁਲ੍ਹੇਪਨ ਦੀ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹਾਵ ਭਾਵ ਇਹ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ । ਐਸਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕੀ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਕਿਸੇ ਗਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰਕ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਮਰੂਪਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸਮਕਿਰਿਆ (Mirroring) ਕਰਨਾ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗਲ ਸਮਝੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਨਕਲੀ ਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ।

—ਇਹ ਐਸਾ ਹੀ ਲੱਗੇਗਾ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸਮਝੋਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਣਾ ਭੁੱਲੋਗੇ । ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿਚ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ ਗਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਮੁੱਦੇ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰਕ ਤਾਲ ਮੇਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਐਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ 'ਸਮਰੂਪ' ਕਰਨ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਹੀ ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਤਾਲਮੇਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,