ਹੋਵੇ। (ਹੁਣ ਸਿਗਰਟ ਪੀਣ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰੋਕਾਂ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਸੀਂ ਇਹ 'ਡਰਾਮਾ' ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਮਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੋਗੇ। ਪਰ ਇਹ 'ਮਨ ਦੀਆਂ ਉਲਝਣਾ' ਦਾ ਤਮਾਸ਼ਾ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋਗੇ।)

ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਹਵਾਈ ਸਫਰ ਕਰਨ ਲਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੇ ਜਾਉਗੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਨੋਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਚੇਤ ਹੋਵੋਗੇ। ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਐਸੀਆਂ ਬਦਲਵੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਚੇਤ ਰਹੋਗੇ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਤੁਸੀਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿਚ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਵੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਆਪਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਰਕਤਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋਗੇ ਤਾਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉ।

ਸਾਡੀਆਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇ ਚਹੇਤੀਆਂ ਬਦਲਵੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਕੇ ਸਾਡਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ-ਜਿਵੇਂ ਚਿਊਇੰਗ-ਗਮ ਨੂੰ ਚੱਬਣਾ, ਨਹੁੰ ਟੁਕਣਾ, ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਜਾਂ ਸਿਗਰਟ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ (ਕਈ ਵਾਰੀ ਬਿਨਾਂ ਜਗਾਏ ਹੀ!) ਪੱਛਮੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਕਲਿੰਟ ਈਸਟਵੁਡ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਬੜੀ ਦਿਲਚਸਪ ਬਦਲਵੀਂ ਹਰਕਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਇਕ ਸਿਗਰਟ ਹੁੰਦੀ ਸੋ ਜਲਾਈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਗਰਟ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਗਰਟ ਨੂੰ ਜਗਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਸੀ—ਪਰ ਸਿਗਰਟ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਹੀ। ਐਸਾ ਉਹ ਤਣਾਅ ਭਰੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਬੜਾ ਨੇੜੇ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਅਕਸਰ ਐਸੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਬਦਲਵੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਢਾਰਸ ਬੰਨ੍ਹਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਊਰਜਾ, ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਖਿਡਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦੋ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਜੋ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ (ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾ) ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਾਰਸ ਬੰਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ)

ਉਹ ਬਦਲਵੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪੈੱਨ, ਚਾਬੀਆਂ, ਸਿੱਕੇ, ਕਿਸੇ ਗਿਲਾਸ, ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਉਂਗਲ ਤੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਮੁੰਦਰੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਛੇੜੀ ਜਾਣਾ, ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਖਿਝਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਦਰਭ-ਭਾਵ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਫਿਰ ਦੇਖੋ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤੇ 'ਸਮੂਹ' ਵਿਚ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ? ਜੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰੋ।

"ਇਹ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖਿਝਾ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ।”