ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਚਾਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ ਨਾ ਉਹ ਹੈ ਨਾ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕਸੂਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਭੁਗਤਾ ?

ਉਸ ਨੇ ਲੈਨਿਨ ਨਾਲ ਫੋਨ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਜੋ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮਨਵਾਉਂਦੇ ਨੇ ਮੰਨ ਆ। ਦਸਖ਼ਤ ਕਰ ਆ। ਤਾਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਮੈਂ ਰੂਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਰਮਨਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਦਸਖਤ ਕਰ ਕੇ ਦਾਗ ਨਹੀਂ ਲੁਆਵਾਂਗਾ। ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਚ ਪੱਧਰੀ ਪੁਲੀਟਿਕਲ ਮੀਟਿੰਗ ਹੋਈ। ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀਆਂ ਦਲੀਲਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੇਨਿਨ ਦਸ ਰਿਹਾ ਸੀ- ਇਨਕਲਾਬ ਅਜੇ ਬੱਚਾ ਹੈ। ਤੁਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਕਿਉਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋ ਇਸ ਨੂੰ ? ਤਾਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਹੱਤਕ ਪੂਰਨ ਸੰਧੀ ਤੇ ਦਸਖ਼ਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਛੇਤੀ ਮਰੇਗਾ। ਲੈਨਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਠੀਕ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇਵਾਂ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤਾਸਕੀ ਰੂਸ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਲੜੇ ਤੋ ਵਿਜਈ ਹੋਵੇ। ਤਾਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਜੋ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰ। ਤਾਸਕੀ ਨੇ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਨਵਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜਰਮਨਾਂ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਸੰਧੀ ਉਪਰ ਸਹੀ ਪਾ ਕੇ ਆਇਆ।

ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਤਾਸਕੀ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਕਲਮ ਸੁੱਟ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਬੰਦੂਕ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੀ, ਕਲਮ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਬੰਦੂਕ ਚੁੱਕੀ। ਇਨਕਲਾਬ ਵੇਲੇ ਉਸ ਕੋਲ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਪਾਹੀ ਸਨ। ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਉਸਨੇ 50 ਲੱਖ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫ਼ੌਜ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਯੁੱਧ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਉਹ ਜਿਸ ਮਹਾਰਤ ਨਾਲ ਕਮਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਵਚਿਤਰ ਕਲਾ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਇਥੇ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਸਕੀ, ਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਰਲਸ ਪਹਿਲੇ ਅਤੇ ਲੂਈ ਸੋਹਲਵੇ ਵਾਂਗ ਜਾਰ ਉਪਰ ਮੁਕਦਮਾ ਚਲਾ ਕੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ- ਮੈਂ ਜ਼ਾਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਪਬਲਿਕ ਪਰਾਸੀਕਿਊਟਰ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਸੰਸਾਰ, ਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਤਾਸਕੀ ਨੂੰ ਆਹਮੋ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਖੇਗਾ। ਪਰ ਬੋਲਸ਼ਵਿਕ ਡਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅਜੇ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਰੂਸ ਵਿਚ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਕਾਮਯਾਬ ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕ ਕੇਂਦਰੀ ਨੇਤਾ ਨਹੀਂ। ਜ਼ਾਰ ਉਪਰ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲੇਗਾ ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਇਕ ਹੀਰ ਪਿੱਛੇ ਲਾਮਬੰਦ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਟਾਵਟ ਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।