ਸੁਭਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ। ਰਹਿਮਤ ਦਾਸ ਨੇ ਸਭ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਰਹਿਮਤ ਦਾਸ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਕਿਹਾ:

ਅੱਜ ਮੈਂ ਇੱਕ ਕਥਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ :

ਕਥਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਰੱਬ ਨੂੰ ਮੰਨੀਏ ਚਾਹੇ ਮੰਨੀਏ ਇਹ ਅਲੱਗ ਗੱਲ ਹੈ ਪਰ ਕਿੰਨੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਸੱਚ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਜਿਹੜੇ ਬੀਜ ਬੀਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਉੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਮੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦੇ ਕੇ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਕੁਦਰਤ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਬੜਾ ਬਰੀਕ ਹੈ, ਬੇ-ਬੂਝ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਕਥਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ ਬੀਜ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸੋ ਕਥਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਬੜਾ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਸਿਆਣਾ, ਉਸਦਾ ਬੜਾ ਜਸ ਸੀ। ਬੜੀ ਸੋਭਾ ਸੀ। ਸੰਪੂਰਨ ਆਦਮੀ ਸੀ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਵੀ ਗਲਤੀ ਕਰ ਬੈਠਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਅਸਤਬਲ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਇੱਕ ਬੁੱਢੇ ਘੋੜੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਜਿਸ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬਾਪ ਸਵਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦੂਸਰੇ ਬੁੱਢੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਇਹ ਘੋੜਾ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਾਪ ਨੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਰ ਇਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਹੱਥ ਫੇਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਪ ਦੀ ਕਹੀ ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਔਰਤ ਤੇ ਇਤਬਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਾਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੱਚਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬਿਸਤਰ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ।

ਰਾਜਾ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੋਚ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਅਸਤਬਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੰਗਰਕਸ਼ਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਧੂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਧੂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸੈਨਿਕ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਅੰਗਰਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦਿਉ। ਸਾਧੂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਜਸੱਸਵੀ ਭਵ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕਮੰਡਲ ਅੱਗੇ