ਤੇਰਾ ਕੁਛ ਬਣੇਗਾ ਪਰ ਉਥੇ ਜਾਣ ਲੱਗਾ ਰਾਹ ਵਿਚ ਇਹ ਸਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਈਂ : ਤੇਲ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂ ਕੇ ਮਿਲੇ, ਤੁਰਤ ਨਰਮ ਹੋ ਜਾਹ।"
"ਪਰ ਜੀ, ਵੱਢੀ ਦੇਣਾ ਤਾਂ .......।"
"ਫੇਰ ਘਰ ਬਹਿ ਕੇ ਮਾਲਾ ਫੇਰ, ਰੱਬ, ਰੱਬ ਕਰ। ਅਖੋ: ਬਾਬਾ ਅਟੱਲ। ਪੱਕੀਆਂ ਪਕਾਈਆਂ ਘੱਲ।"
ਦਫਤਰ ਕਾਨੂੰਗੋ ਜ਼ੀਰਾ ਵੱਲੋ ਚਾਰ ਫੇਰੇ ਮਾਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਏਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਬਸਤੀ ਅਹਿਮਦ ਦੀਨ ਮਖੂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਮੀਲ ਦੂਰ ਦਰਿਆ ਦੀ ਕਾਛਲ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਹਲਕੇ ਦਾ ਪਟਵਾਰੀ ਮਖੂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਮਖੂ ਉਥੇ ਪੁੱਜੇ। ਓਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪਟਵਾਰੀ ਜ਼ੀਰੇ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਜ਼ੀਰੇ ਆਏ ਤਾਂ ਪਟਵਾਰੀ ਸਾਹਿਬ ਮਖੂ ਤਸ਼ਰੀਫ ਲੈ ਗਏ ਸਨ। ਚਕਵੀ ਚਕਵੇ ਵਾਲੀ ਖੇਡ, ਸੱਤਵੇਂ ਫੇਰੇ ਪਟਵਾਰੀ ਮਖੂ ਆਪਣੇ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਮਿਲਿਆ।
"ਆਓ ਬਾਬਾ ਜੀ! ਹੁਕਮ।" ਪਟਵਾਰੀ ਨੇ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਸੁਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ।
"ਜਨਾਬ, ਹੁਕਮ ਕਾਹਦਾ ਏ। ਅਰਜ਼ ਕਰਨ ਆਏ ਆਂ।" ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਵਾਲਾ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਪਟਵਾਰੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ।
"ਬਸਤੀ ਅਹਿਮਦ ਦੀਨ ? ਉਸ ਹਲਕੇ ਦੇ ਕਾਗਜ਼ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਜ਼ੀਰੇ ਪਏ ਨੇ। ਤੁਸੀਂ ਪਰਸੋਂ ਤਸ਼ਰੀਫ਼ ਲਿਆਇਓ। ਮੈਂ ਨਾਲ ਚੱਲ ਕੇ ਕਬਜ਼ਾ ਦੇ ਆਵਾਂਗਾ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੱਸੋ।" ਪਟਵਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਉਤੋਂ ਜਿੰਨੇ ਮਿੱਠੇ ਸਨ, ਅੰਦਰੋਂ ਓਨੇ ਹੀ ਵਿਅੰਗਮਈ।
ਅਗਲੇਰੇ ਦਿਨ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਹੋਰੀ ਦੋਵੇਂ ਪਿਉ-ਪੁੱਤਰ ਫੇਰ ਜਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।
"ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ, ਬਾਬਾ ਜੀ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਆਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰੀਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਤਸੀਲਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਬੜੀ ਸਖ਼ਤ ਤਾਕੀਦ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਹੈ ਤਿੰਨਾਂ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਮੇਰੇ ਇਕੱਲੇ ਦੇ। ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਅਹਿਨਾਂ ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਿੰਨਤ ਸਮਾਜਤ ਕਰਕੇ ਨਾਲ ਲਾਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਪੱਲਿਓਂ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ। ਕੀ ਕਰੀਏ। ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਤੋਂ ਜਾਨ ਵੀ ਛੁਡਾਉਣੀ ਹੋਈ। ਤੁਸਾਂ ਪਰਸੋਂ ਆਉਣ ਦੀ ਖੇਚਲ ਕਰਨੀ।" ਪਟਵਾਰੀ ਨੇ ਹੰਢੇ ਹੋਏ ਐਕਟਰ ਵਾਂਗ ਮਾਸੂਮ ਜੇਹੀ ਸੂਰਤ ਬਣਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
"ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਅੱਠਵਾਂ ਫੇਰਾ ਏ। ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਕਰ ਦੇਂਦਿਓ ਤਾਂ।" ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਦਾਸ ਸੁਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ।
